EMPERYALİZM DOSYASI : Açık Kapı Politikası

EMPERYALİZM DOSYASI : Açık Kapı Politikası
  • 10.09.2016

Açık Kapı Politikası (Open Door Policy), ABD’nin 19. yüzyıl sonunda dünya siyasetine armağan ettiği emperyalist öğretilerden birisidir. 1899 yılında dönemin ABD Dışişleri Bakanı John Hay tarafından hazırlanan bu öğretiye göre ekonomik bakımdan geri kalmış ülkeler ayrı ayrı sömürgeci devletlerin yalnızca kendilerine özel nüfuz bölgeleri olarak kalmamalı, bütün sömürgeci devletlerin eşit olanaklar çerçevesinde yararlanmasına açık tutulmalıdır. Kısacası bir sömürge ülkesini yalnız bir sömürgeci devlet değil, diğer sömürgeci ülkeler de eşit haklarla sömürebilmelidir.

Açık Kapı Politikası’nın ortaya çıkış nedeni ABD’nin o dönemlerde Çin’i ABD sermayesi ve ihraç malları için en büyük pazarlardan biri olarak gözüne kestirmesine karşın, bu uçsuz bucaksız ülkenin Avrupalı sömürgeci devletler arasında nüfuz bölgelerine bölünmesidir. Bu durum ise Amerikan çıkarlarına ters düşen bir durumdu. Çünkü dönemin Washington yönetimi, Çin’in sömürgeleştirilmesi için zorunlu olarak gereken deniz üslerine ya da askeri tesislere sahip olmadığı için, arzuladığı nüfuz bölgelerini elde edebilecek güce henüz sahip değildi. Gerçekten de askeri bakımdan Birleşik Devletler Çin’de yalnızca Japonya’ya oranla değil, aynı zamanda Rusya ve İngiltere’ye oranla ve hatta Fransa’ya oranla çok daha güçsüz bir durumdaydı. ABD’nin o dönem Çin’in parçalanmasına karşı çıkışının temel nedeni de, kendisinin bir pay kazanamayacağını bildiği bu güçsüzlüğüydü.

Bu nedenle ABD Dışişleri Bakanı John Hay 6 Eylül 1899 tarihinde Avrupalı sömürgeci devletler ve Çin’e bir nota göndererek Çin’de “açık kapı” olarak nitelediği öğretiyi ilan etti ve bu öğreti dahilinde söz konusu devletleri hem bu öğretinin ilklerini kabule hem de resmen açıklamaya çağırdı. Açık Kapı Politikası’nın Hay tarafından belirlenen ilkeleri şöyleydi:

  • Çin’de kendi nüfuz alanının ya da kiralamış bulunduğu toprakların sınırları içinde kalan başka devletlere ait hiçbir anlaşmalı limanın haklarına ve geçerliliği bütün devletlerce kabul edilmiş hiçbir çıkara dokunmamak.
  • Vergiden bağışık limanlar hariç olmak üzere anlaşma tarafından öngörülen gümrük vergilerini söz konusu nüfuz alanlarında bulunan bütün limanlarda yüklenen mallar için ulus ayrımı yapmadan uygulamak ve böylece elde edilecek gelirin Çin hükümeti tarafından alınmasını sağlamak.
  • Belirli bir nüfuz bölgesindeki limanlarda demirleyen başka uyruklu gemilerden, o bölgeyi kendi nüfuz alanı haline getiren ülkenin gemilerinden alınandan daha fazla liman parası almamak, bu ilkeyi söz konusu nüfuz alanındaki demiryolları için de uygulamak.

Görüleceği üzere Açık Kapı Politikası, o dönem Çin’de bir nüfuz alanı olmayan ABD’nin, diğer sömürgeci devletlere karşı kendi sermayesini korumak ve diğer ülkelerle koşulları eşitlemek için yarattığı bir öğretidir. Sömürgeci devletler, diğer tüm devletler tarafından anlaşmanın koşullarına uyulacağına dair taahhüt alınmadan kendilerinin bu anlaşmanın koşullarına uyamayacağını bildirerek kaçamak bir yanıt verseler de, Hay Temmuz 1900’de diğer ülkelerin ilkesel olarak anlaşmaya uyacaklarını duyurdu. Ürünleri diğer sömürgeci devletlere karşı özellikle Mançurya bölgesinde korunmaya daha muhtaç olan Rusya diğerlerinden daha fazla direndiyse de sonunda o da kabul etmek zorunda kaldı. 1931 yılında Japonya’nın Mançurya bölgesini işgali ile birlikte tarihsel anlamıyla Açık Kapı Politikası’nın sonuna gelindi. Günümüzde bu politika daha çok bir devletin kendi toprakları üzerinde diğer devletlere serbest ticaret yapma hakkı tanıması anlamına gelmektedir.

Dünyanın en pahalı baharatında sezon başladı! Kilosu 40 bin lira
UNESCO Dünya Miras Listesi’nde yer alan Karabük’ün Safranbolu ilçesiyle özdeşleşen ve ‘dünyanın en pahalı baharatı’ olarak adlandırılan safran ekiminin meşakkatli...
En Güzel Balkon Yarışması
Gaziosmanpaşa Belediyesi’nin bu yıl 3’üncüsünü düzenlediği Geleneksel En Güzel Balkon Yarışması’na başvurular başladı. En güzel çiçekli balkonların ödüllendirileceği yarışmaya son...
Tam kapanmada Sultangazi’de birbirinden ilginç görüntüler! Halay, uzun eşek…
İstanbul Sultangazi’de tam kapanma kurallarını ihlal edenler kamerada yansıdı. İlçede kısıtlamaya rağmen sokakta olan çocuklar ve gençler polisi görünce kaçmaya...
İçişleri Bakanlığı’ndan çalışma izin görev belgesi ile ilgili yeni genelge
İçişleri Bakanlığı tarafından yayımlanan yeni genelgeyle muafiyet kapsamındaki iş yerleri tarafından el yazısıyla doldurulan çalışma izin görev belgeleri 7 Mayıs...
İsmail Ergüneş Bakan Yardımcısı Oldu
Ak Parti Gaziosmanpaşa eski ilçe başkanı Av. İsmail Ergüneş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Bakan Yardımcısı görevine atandı. Ak Parti...
BAYRAMPAŞA BELEDİYESİ’NDEN 10 BİN AİLEYE GIDA YARDIMI
Pandemi nedeniyle bu yıl sokak iftarları düzenleyemeyen Bayrampaşa Belediyesi, Ramazan’ın başladığı günden bu yana, ilçede yaşayan dar gelirli toplam 10...
Sivrisineksiz Yaz İçin İlaçlamalar Başladı
Sultangazi Belediyesi, vatandaşların rahat bir yaz sezonu geçirmesi amacıyla larva, sivrisinek ve haşere ilaçlama çalışmalarına başladı. Su birikintileri, kanalizasyonlar, dereler...
Türkiye halkına duyuru
Sokağa çıkma yasağında 17 gün de bu arada aç kalan aileler ve bireyler duyuru  Bu arada evinde aç kalanlar cezaevleri,nin...
Kastamonu Pınarbaşı ilçesinde çıkan yangın can aldı.
Kastamonu Pınabaşı Demirtaş Köyü gece saatlerinde çıkan yangında 3 ev 1 odunluk 4 büyük baş hayvan ve 1 araba kül...
Tam kapanma’ öncesi İstanbul’dan kaçış trafiği
İstanbul’da, tam kapanma önlemleri yürürlüğe girmeden şehir dışına çıkmak isteyenler yola çıktı. Anadolu Yakası’nda TEM Otoyolu ve D-100 Karayolunun bazı bölgelerinde trafik arttı. Yeni...
Eyüpsultan Çiçek Açıyor” sloganıyla yarışma başladı
Eyüpsultan Belediyesi, “Eyüpsultan Çiçek Açıyor” sloganıyla “En Güzel Teras ve Balkon” yarışması düzenliyor. En Güzel Teras ve En Güzel Balkon...
Taksicinin arkadaşı, kağıt gibi ezilen aracı görünce telefonu atıp ağlamaya başladı
İstanbul Gaziosmanpaşa’da TEM Otoyolu’nda su yüklü TIR’ın çarptığı taksici ağır yaralandı. Olay yerine gelen taksicinin arkadaşı taksiyi görünce telefonu atıp,...
Sultangazi Belediyesi’nden İftarlık Çorba İkramı
Sultangazi Belediyesi, dağıttığı çorbalarla Ramazan’da da vatandaşların içini ısıtıyor. 2 ayrı noktadaki İkram Çeşmesi’nden dağıtılan çorbalar her gün bin kişiye...
İsmail Kılıçarslan’ın konuk olduğu “Eyüpsultan’da Ramazan Sohbetleri”nde İnfak konuşuldu
Eyüpsultan Belediyesi, On bir Ayın Sultanı Ramazan-ı Şerif için düzenlediği birbirinden güzel programları, sosyal medya üzerinden vatandaşlarla buluşturmaya devam ediyor....
Bayrampaşa’da kontrolden çıkan araç bariyerlere ok gibi saplandı
Bayrampaşa’da kontrolden çıkan araç bariyerlere ok gibi saplandı Bayrampaşa’da sürücüsünün kontrolünden çıkan otomobil bariyerlere ok gibi saplandı. Bayrampaşa’da kontrolden çıkan...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ