Kredi Derecelendirme Kuruluşlarına Alternatif Ne Olabilir ?

Kredi Derecelendirme Kuruluşlarına Alternatif Ne Olabilir ?
  • 01.10.2016

Kredi derecelendirme kuruluşlarının kararlarındaki tutarsızlık ve yanlılık, artık gelenek haline geldi. Bu durum, özellikle ülke ekonomilerine getirdiği maliyet dikkate alındığında, bir suç oluşturuyor.

Kredi derecelendirme kuruluşlarının nasıl ve neye göre not verdikleri konusunda her gün yeni bir şey ortaya çıkıyor.

Özellikle de 2008 küresel ekonomik krizinde yapılan yolsuzluklar, hak edilmediği halde verilen yüksek notlar, yatırımcıyı kandıran yanlış bilgilendirmeler ve ülkelerin karşılaştığı farklı muameleler, kredi derecelendirme kuruluşlarının güvenilirliğinin sorgulanmasına neden oluyor.

Üç tane derecelendirme kuruluşu, tüm ülkeleri ve firmaları paylaşmış neredeyse. Aslında bu durum, büyük bir pastanın paylaşımını da ifade ediyor. Borç veren bankalar, finansal kuruluşlar ve diğer derecelendirme kuruluşları, uzun süredir devam eden ve tabi ki kendilerinin yönlendirdiği bu paylaşımın sona ermesini istemiyorlar.

2015 yapımı Oscar ödüllü “Büyük Açık” filminin bir sahnesinde Amerikan finans sisteminin bir felakete doğru gitmekte olduğunu gören bankacılar, kredi derecelendirme kuruluşlarının bazı kağıtlara neden gereken notu vermediklerini araştırmak için Standard&Poor’s derecelendirme kuruluşunun yetkilisiyle konuşuyor.

Yetkilinin cevabı aynen şu;

“Eğer bizden istedikleri değerlendirmeyi alamazlarsa müşteriler birkaç blok ötedeki rakibimiz Moody’s’e gidip istedikleri sonucu alıyorlar”. Bu diyalog kredi derecelendirme kuruluşlarının nasıl çalıştıklarını da gözler önüne seriyor.

Moody’s’in Türkiye konusunda kafasının karışık olduğu ise, kısa zaman aralıklarıyla yapılan açıklamalarından belli. Moody’s, 21 Eylül’de “başarısız darbe girişiminin Türkiye ekonomisi üzerinde oluşturduğu şokun önemli ölçüde azaldığı” açıklamasını yaparken, sadece 2 gün sonra ne değişiyor da, 23 Eylül’de, Türkiye’yi birden “yatırım yapılamaz” buluyor.

Birbirine taban tabana zıt bu açıklamaları, hangi objektif kriterlere göre yapıyorlar? Üstelik iki açıklamaya temel teşkil eden veriler aynıysa, ne oldu da birbiriyle çelişen iki yorum geliyor?

Kredi derecelendirme kuruluşlarının kararlarındaki tutarsızlık ve yanlılık, artık gelenek haline geldi. Ancak bu durum, özellikle ülke ekonomilerine getirdiği maliyet dikkate alındığında, bir suç oluşturuyor.

BU KURULUŞLARA KARŞI NE YAPMAK GEREKİYOR?

Peki bu kuruluşlara karşı biz ne yapmalıyız? Hangi önlemleri almalıyız?

Bunun için 2012 yılında, yani Türkiye’nin yatırım yapılabilir seviyede notlandırılmadığı bir dönemde SETA Vakfı için hazırladığımız çalışmada, bugünkü durumu öngörerek bazı tespitler yapmıştık. Üzülerek söylüyorum ki, bu tespitlerin hepsi halen geçerli. Çünkü bu konuda hiçbir şey yapamadık ve hiçbir önlem alamadık.

Bu tespitleri özetlersek,

Türkiye’de kredi derecelendirme konusunda hangi kurumun yetkili olduğu belli değil. Yetkili kurum Hazine mi, BDDK mı, SPK mı, Merkez Bankası mı bilmiyoruz. Kredi derecelendirme kuruluşlarının Türkiye ekonomisini değerlendirmesinde hangi kurumun cevap vereceğini bilmiyoruz. Bu yüzden, yetkili kurum ve kuruluşların belirlenip aralarında koordinasyon sağlanmalıdır.

Kredi derecelendirmeye yetkili kurumlarda, uzman kişilerden oluşan bölümler kurulmalıdır. Bu bölümler, derecelendirme kuruluşlarının verdiği notları analiz edip, metodolojide ve öngörüde yaptıkları hataları tespit ederek yatırımcıları bilgilendirmelidir.

Uluslararası derecelendirme kuruluşlarının raporlarındaki geleceğe yönelik tahminlerinin gerçekleşip gerçekleşmediği incelenmeli, öngörülerin doğru çıkıp çıkmadığı tespit edilerek gerektiğinde bu kuruluşlara yaptırım uygulanabilmeli, hızlı bir şekilde geri bildirim yapılmalıdır.

İlgili ekonomi kurumları, notlandırma haksız ve yanlış ise tepkisini ortaya koymalı, aynı zamanda kredi derecelendirme kuruluşlarının bir daha bu tür yanlışları yapmamaları konusunda gerekli girişimlerde bulunmalıdır.

Düzenleyici kurumların ulusal kredi derecelendirme kuruluşlarına uyguladıkları şartlar, uluslararası derecelendirme kuruluşları için de geçerli olmalıdır.

YENİ DERECELENDİRME KURULUŞUNA İHTİYAÇ VAR

Gelişmiş ülkelerin içinde bulunduğu olumsuz koşullar ve uluslararası kredi derecelendirme kuruluşlarının yaşadığı itibar kaybı, bizim gibi gelişmekte olan ülkelerin derecelendirme sektöründe öne çıkması ve yeni derecelendirme kuruluşlarının kurulması için önemli bir fırsattır.

Hatırlarsak Çin, 1994 yılında, üç kredi derecelendirme kuruluşuna tepki olarak kendi kredi derecelendirme kuruluşu olan Dagong Global’i kurdu.

Dolayısıyla, İstanbul Finans Merkezi projesiyle, İstanbul’un finans merkezi olması halinde bu bölgede kurulacak derecelendirme kuruluşu ile derecelendirme sektörünün oligopol yapısı kırılabilir.

*Kredi Derecelendirme Kuruluşları: Alternatif Arayışlar Erdal Tanas Karagöl, Ülkü İstiklal Mıhçıokur, SETA, 2012.

 

Eymen Bebek İçin Umut Gecesi.
SMA hastalığı ile mücadele eden Sakaryalı Eymen Bebek için canlı yayında destek toplanacak.Spinal Musküler Atrofi (SMA) hastalığına yakalanan Sakaryalı Eymen...
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Fahrettin Altun’un “İletişim Başkanlığının Üçüncü Kuruluş Yıldönümü” Dolayısıyla Yaptığı Açıklama:
Kurban Bayramının hemen ardından, 24 Temmuz’da Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı olarak kuruluşumuzun üçüncü yılını kutlamanın mutluluğunu yaşıyoruz. 24 Temmuz’un ayrıca Ayasofya-i...
BTP liderinden Lozan Mesajı
“Türk milletinin başarısı, işgalcilerin hezimeti”… Bağımsız Türkiye Partisi (BTP) Genel Başkanı Hüseyin Baş Lozan Barış Antlaşmasının 98. yıl dönümü nedeniyle...
24 Temmuz Basın Bayramı nı kutladı.
Gelecek Partisi Sultangazi ilçe başkanı Ramazan Altan Basın Bayramı dolayısıyla bir mesaj yayınladı. Altan yayımladığı mesajda, demokrasinin gelişmesi için yapmış...
Suat Özfidan vefat etti.
Sarıgöl Mahallesi Romanlar Derneği Başkanı Suat Özfidan’ dün kalp krizi sonucu hayatını kaybetti . Sarıgöl’de Romanların önde gelen isimlerinden ve...
Sultangazi Belediyesi’nden Çocuklara Bayram Sürprizi!
Sultangazi Belediye Başkanı Av. Abdurrahman Dursun, pandemi döneminde evlerde sıkılan çocuklara bir bayram sürprizi yaptı. Atatürk Bulvarı Ramazan Etkinlik Alanı’nda...
İçişleri Bakanı Süleyman Soylu: Yürüyerek Irak’a gideceğimiz, Suriye’ye gideceğimiz günler yakın.
İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, Şırnak’taki bayramlaşma programında yaptığı konuşmada “Orta Doğu’nun huzuru da sorumluluğumuzdur. Hepimizin sorumluluğudur. Hiç merak etmeyin, Allah...
Tarih verildi: İstanbul’da sıcaklıklar 10 derece düşecek
Marmara ve Ege’ye yarından itibaren yağmur geliyor. İstanbul’da perşembe günü sıcaklığın 10 derece birden düşeceği ifade edildi. Meteoroloji Editörü Dilek Çalışkan,...
Şehitlerimiz için kurbanlar kesildi
Eyüp Sultan Camii Kurban Bayramı sabahı, bayram namazı kılmak için dünyanın dört bir yanından gelen müminlerle doldu taştı. Eyüpsultan Belediyesi...
ATİD BAŞKANI BİROL AKMAN:
“ANKARA KÜLTÜR VE SANATIN DA BAŞKENTİ OLMALI” Anadolu Ankara Turizm İşletmecileri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Birol Akman, pandemiyle birlikte durma...
ADALET PARTİSİ ŞIRNAK”TA KONGRESİNİ TAMAMLADI
Adalet Tüm Türkiye”de büyük hızla il ve ilçelerini kurmaya devam ediyor. Edirne,den Kars,a” büyük bir özveriyle kongrelerini tamamlamak için çaba...
Gaziosmanpaşa’da Camiler Kurban Bayramı’na Hazır
Kurban Bayramı öncesi Gaziosmanpaşa’daki tüm camilerde temizlik çalışmaları hız kazandı. İlçedeki 76 cami ve 11 mescit detaylı olarak temizlenip, dezenfekte...
ADALET PARTİSİ SAMSUNDA “ SOYLU “ SEÇİLDİ
Adalet Partisi Samsun ilinde, il kongresini yaptı. İl kongresine seçilen Selim SOYLU “ Türkiye”nin ileri gelen partisi olan Adalet partisinde...
Eyüpsultan’da 15 Temmuz Coşkusu
Terör örgütü FETÖ tarafından gerçekleştirilen hain kalkışmanın 5. yıldönümünde Eyüpsultan Belediyesi’nin Eyüpsultan Meydanı’nda düzenlediği programla şehitlerimizi rahmetle andık, gazilerimize ise...
Oğuz Güven’i Kaybettik!..
Vatan partisi geçmiş dönem ilçe başkanı Oğuz Güven geçirmiş olduğu beyin kanamasının ardından Cerrahpaşa Tıp Fakültesi’ne kaldırılmıştı. Yoğun bakımda uzun...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ