Kredi Derecelendirme Kuruluşlarına Alternatif Ne Olabilir ?

Kredi Derecelendirme Kuruluşlarına Alternatif Ne Olabilir ?
  • 01.10.2016

Kredi derecelendirme kuruluşlarının kararlarındaki tutarsızlık ve yanlılık, artık gelenek haline geldi. Bu durum, özellikle ülke ekonomilerine getirdiği maliyet dikkate alındığında, bir suç oluşturuyor.

Kredi derecelendirme kuruluşlarının nasıl ve neye göre not verdikleri konusunda her gün yeni bir şey ortaya çıkıyor.

Özellikle de 2008 küresel ekonomik krizinde yapılan yolsuzluklar, hak edilmediği halde verilen yüksek notlar, yatırımcıyı kandıran yanlış bilgilendirmeler ve ülkelerin karşılaştığı farklı muameleler, kredi derecelendirme kuruluşlarının güvenilirliğinin sorgulanmasına neden oluyor.

Üç tane derecelendirme kuruluşu, tüm ülkeleri ve firmaları paylaşmış neredeyse. Aslında bu durum, büyük bir pastanın paylaşımını da ifade ediyor. Borç veren bankalar, finansal kuruluşlar ve diğer derecelendirme kuruluşları, uzun süredir devam eden ve tabi ki kendilerinin yönlendirdiği bu paylaşımın sona ermesini istemiyorlar.

2015 yapımı Oscar ödüllü “Büyük Açık” filminin bir sahnesinde Amerikan finans sisteminin bir felakete doğru gitmekte olduğunu gören bankacılar, kredi derecelendirme kuruluşlarının bazı kağıtlara neden gereken notu vermediklerini araştırmak için Standard&Poor’s derecelendirme kuruluşunun yetkilisiyle konuşuyor.

Yetkilinin cevabı aynen şu;

“Eğer bizden istedikleri değerlendirmeyi alamazlarsa müşteriler birkaç blok ötedeki rakibimiz Moody’s’e gidip istedikleri sonucu alıyorlar”. Bu diyalog kredi derecelendirme kuruluşlarının nasıl çalıştıklarını da gözler önüne seriyor.

Moody’s’in Türkiye konusunda kafasının karışık olduğu ise, kısa zaman aralıklarıyla yapılan açıklamalarından belli. Moody’s, 21 Eylül’de “başarısız darbe girişiminin Türkiye ekonomisi üzerinde oluşturduğu şokun önemli ölçüde azaldığı” açıklamasını yaparken, sadece 2 gün sonra ne değişiyor da, 23 Eylül’de, Türkiye’yi birden “yatırım yapılamaz” buluyor.

Birbirine taban tabana zıt bu açıklamaları, hangi objektif kriterlere göre yapıyorlar? Üstelik iki açıklamaya temel teşkil eden veriler aynıysa, ne oldu da birbiriyle çelişen iki yorum geliyor?

Kredi derecelendirme kuruluşlarının kararlarındaki tutarsızlık ve yanlılık, artık gelenek haline geldi. Ancak bu durum, özellikle ülke ekonomilerine getirdiği maliyet dikkate alındığında, bir suç oluşturuyor.

BU KURULUŞLARA KARŞI NE YAPMAK GEREKİYOR?

Peki bu kuruluşlara karşı biz ne yapmalıyız? Hangi önlemleri almalıyız?

Bunun için 2012 yılında, yani Türkiye’nin yatırım yapılabilir seviyede notlandırılmadığı bir dönemde SETA Vakfı için hazırladığımız çalışmada, bugünkü durumu öngörerek bazı tespitler yapmıştık. Üzülerek söylüyorum ki, bu tespitlerin hepsi halen geçerli. Çünkü bu konuda hiçbir şey yapamadık ve hiçbir önlem alamadık.

Bu tespitleri özetlersek,

Türkiye’de kredi derecelendirme konusunda hangi kurumun yetkili olduğu belli değil. Yetkili kurum Hazine mi, BDDK mı, SPK mı, Merkez Bankası mı bilmiyoruz. Kredi derecelendirme kuruluşlarının Türkiye ekonomisini değerlendirmesinde hangi kurumun cevap vereceğini bilmiyoruz. Bu yüzden, yetkili kurum ve kuruluşların belirlenip aralarında koordinasyon sağlanmalıdır.

Kredi derecelendirmeye yetkili kurumlarda, uzman kişilerden oluşan bölümler kurulmalıdır. Bu bölümler, derecelendirme kuruluşlarının verdiği notları analiz edip, metodolojide ve öngörüde yaptıkları hataları tespit ederek yatırımcıları bilgilendirmelidir.

Uluslararası derecelendirme kuruluşlarının raporlarındaki geleceğe yönelik tahminlerinin gerçekleşip gerçekleşmediği incelenmeli, öngörülerin doğru çıkıp çıkmadığı tespit edilerek gerektiğinde bu kuruluşlara yaptırım uygulanabilmeli, hızlı bir şekilde geri bildirim yapılmalıdır.

İlgili ekonomi kurumları, notlandırma haksız ve yanlış ise tepkisini ortaya koymalı, aynı zamanda kredi derecelendirme kuruluşlarının bir daha bu tür yanlışları yapmamaları konusunda gerekli girişimlerde bulunmalıdır.

Düzenleyici kurumların ulusal kredi derecelendirme kuruluşlarına uyguladıkları şartlar, uluslararası derecelendirme kuruluşları için de geçerli olmalıdır.

YENİ DERECELENDİRME KURULUŞUNA İHTİYAÇ VAR

Gelişmiş ülkelerin içinde bulunduğu olumsuz koşullar ve uluslararası kredi derecelendirme kuruluşlarının yaşadığı itibar kaybı, bizim gibi gelişmekte olan ülkelerin derecelendirme sektöründe öne çıkması ve yeni derecelendirme kuruluşlarının kurulması için önemli bir fırsattır.

Hatırlarsak Çin, 1994 yılında, üç kredi derecelendirme kuruluşuna tepki olarak kendi kredi derecelendirme kuruluşu olan Dagong Global’i kurdu.

Dolayısıyla, İstanbul Finans Merkezi projesiyle, İstanbul’un finans merkezi olması halinde bu bölgede kurulacak derecelendirme kuruluşu ile derecelendirme sektörünün oligopol yapısı kırılabilir.

*Kredi Derecelendirme Kuruluşları: Alternatif Arayışlar Erdal Tanas Karagöl, Ülkü İstiklal Mıhçıokur, SETA, 2012.

 

İsmail Hakkı Kısacık’ın FETÖ davasında karar
Kapatılan Türkiye İş adamları ve Sanayiciler Konfederasyonu (TUSKON) davasından dosyası ayrılan İsmail Hakkı Kısacık hakkında mahkeme heyeti kararını açıkladı. Mahkeme...
ARNAVUTKÖY’DE ELEKTRİK VOLTAJI YÜKSEK GELİNCE 5 APARTMANDAKİ TÜM ELEKTRONİK CİHAZLAR BOZULDU
Eşyaları bozulan vatandaşlar şikayetçi olacaklarını belirterek zararlarının karşılanmasını istedi. Eşyaları bozulan vatandaşlar şikayetçi olacaklarını belirterek zararlarının karşılanmasını istedi. Arnavutköy’de dün...
GAZİOSMANPAŞA’DA BİR ARKADAŞINI ÖLDÜRÜP, DİĞERİNİ YARALAYAN SANIĞIN AKIL SAĞLIĞI İNCELENECEK
GAZİOSMANPAŞA’DA BİR ARKADAŞINI ÖLDÜRÜP, DİĞERİNİ YARALAYAN SANIĞIN AKIL SAĞLIĞI İNCELENECEK Ahmet YEŞİLMEN / , GAZİOSMANPAŞA’da kahvehanede sohbet ettiği 2 arkadaşından...
BOŞANMA DAVASI AÇAN EŞİNİ FELÇ BIRAKAN KOCAYA TOPLAM 23 YIL 4 AY HAPİS
GAZİOSMANPAŞA’da 5 yıl önce boşanma davası açan eşi Handan Aşkın ile kayınbiraderi Sedat Sevin’i kurşunlayarak yaralayan ve kadının felç kalmasına...
Bayrampaşa Koleji Eğitim İşbirliği Protokolü İmzaladı
Bayrampaşa Koleji ile Rumeli Türkleri Kültür ve Dayanışma Derneği arasında eğitim iş birliği protokolü imzalandı. Bayrampaşa Koleji, Rumeli Türkleri Kültür ve...
Türkiye halkına hükümet den ve muhalefet den engel gri pasaportla yurt dışına çıkışlarını engelliyorlar
Türkiye de insanlar geçinmek için çare ararken yurt dışına kaçarken siyasiler ise kendi görevlerini yapamaz duruma geldiler halkını düşünmeyen siyasiler...
Hasan Kansız son yolculuğuna uğurlandı.
Gaziosmanpaşa’nın sevilen simalarından Hasan Kansız son yolculuğuna uğurlandı. Gaziosmanpaşa’nın sevilen esnaflarından Hasan Kansız,  Gaziosmanpaşa Merkez Cami’nde kılınan cenaze namazının ardından...
Bakan Soylu Gaziosmanpaşa’da muhtarlar toplantısına katıldı.
İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, Gaziosmanpaşa Kaymakamlığı’nda düzenlenen muhtarlar toplantısına katıldı. İçişleri Bakanı Süleyman Soylu başkanlığında, İstanbul Valisi Valisi Ali Yerlikaya,...
Buda üzüldü köleleri başka ülkeler kaçıyor diye
CHP Genel Başkan Yardımcısı Ağbaba,  Yeşilyurt Belediyesi tarafından Almanya’ya gönderilen ve geri dönmeyen 45 kişinin listesini şov amaçlı açıkladı. Malatya’da...
İYİ PARTİ BAYRAMPAŞA İLÇE BAŞKANLIĞI İDDİALI KONUŞTU
Seçimleri kazanmak için var gücümüzle çalışacağız ve ilk seçimlerde Bayrampaşa belediyesini İYİ PARTİ ye kazandıracağız. BAYRAMPAŞA İYİ PARTİ ilçe...
Gaziosmanpaşa’da bina girişindeki elektrik panosunda yangın çıktı: 12 kişiyi itfaiye kurtardı
GAZİOSMANPAŞA’da gece saatlerinde 4 katlı bir binanın girişinde bulunan elektrik panosunda henüz bilinmeyen bir nedenle yangın çıktı. GAZİOSMANPAŞA’da gece saatlerinde...
Türkiye’nin Vuhan’ı’ İstanbul’da koronavirüs salgını ne durumda?
Türkiye'de ilk koronavirüs vakası, geçen yılın Mart ayında İstanbul'da tespit edildi. Koronavirüsten kaynaklanan ilk ölüm haberi de yine aynı dönemde...
Russia’s Turkey strikes Ukraine
Turkey’s Russia ‘Ukraine brokered’ first blow to Turkey President Recep Tayyip Erdogan, who had a good relationship with Russian President...
Gaziosmanpaşa Ak Parti ilçe başkanı Fatih Aydemir,den Erzurum Derneğine ziyaret
Göreve geldiği günden bu güne kadar Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, nın dediği gibi çalınmadik kapı sıkılmadık el bırakılmayacak talimatı Gaziosmapasa...
ÜMRANİYE TİMSAHLARA GEÇİT VERMEDİ
TFF 1. Lig’in 29. haftasında Bereket Sigorta Ümraniyespor, Bursaspor’la karşı karşıya geldi.Ümraniye Şehit Stadı’nda oynanan mücadeleyi Ümraniyespor 2-1 kazandı. 2...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ