Borcu Akıllıca Kullan

Borcu Akıllıca Kullan
  • 11.10.2016

IMF hesaplarına göre, küresel brüt borç 2000-2015 arasındaki dönemde nominal bazda iki katın üzerine çıkarak dünya ekonomik büyüklüğünün %225’ine mukabil bir borç yüküne ulaştı.

Çok güzel başlık… Mamafih yeni mevzu değil.

IMF’in Ekim 2016 Fiscal Monitor (Mali İzleme) Raporu’nun başlığı bu.

“Debt: Use it Wisely”…

Temmuz 2015 tarihli “İyi Finans Denen Bir Şey Var” başlıklı yazımda, dünyanın, küresel GSYH’nın 3 katı bir toplam borç yüküyle karşı karşıya olduğuna dikkat çekmiştim. “Mevcut gevşek ekonomik büyüme de göz önüne alındığında, bu ne kadar sürdürülebilir bir durumdur? Soru işaretinden sonrası sessizlik…” diyerek de bitirmiştim.

Bugün o sessizlik halen sürüyor. Nitekim soruya, halen net bir cevap bulunmuş değil. İşin boyutu ise, endişelendirmeye devam ediyor.

İşte IMF de, söz konusu raporda konuyla ilgili güncel durum tespitini yaparken, o elzem uyarıda bulunuyor: Borcu Akıllıca Kullan.

Zira IMF hesaplarına göre, küresel brüt borç 2000-2015 arasındaki dönemde nominal bazda iki katın üzerine çıkarak 152 trilyon dolara ulaştı. Bu ise, dünya ekonomik büyüklüğünün %225’ine mukabil bir borç yükü anlamına geliyor. Yalnız bu hesaplara, finans sektörünün dâhil olmadığını da ekleyeyim.

Şimdi aynı meramımı tekrarlamış olacağım ancak olayım: Borç oranı ne olmalıdır? Nasılı makuldür? Açıkçası, kimsenin net bir yanıtı yok.

Keza IMF Raporu da diyor ki; ne kadarı çoktur bilinmez ancak bir gerçek var ki, o da, tüm zamanların zirvesini yaşadığımız…

Bu noktada aklıma, David Graeber’in “Debt: The First 5000 Years” (Borç: İlk 5000 Yıl) isimli, mevzuyu ahlak çerçevesinde çok boyutlu irdelediği kitabındaki çağdaş bölümün ismi geliyor: Başlangıç 1971, bitiş ise “henüz belirlenmemiş bir şeyin başlangıcı”…

IMF ile Graeber’i bir arada anmak tuhaf hissettirse de şu bir gerçek ki, bu “şeyin” ne olacağı, bugün herkesin farklı açılardan kaygıyla karışık merak konusu…

DEBT MATTERS

Nitekim borç önem taşıyor.

Haddini bilen bir borçlanma, bireylerden uluslara geniş bir yelpazede aktörleri güçlendirip elbette menfaat sağlayabiliyor. Öte taraftan aşırı bir borçlanma ise, bir yandan ekonomik kırılganlıkları arttırdığı gibi, diğer yandan geleceğin büyüme potansiyelinden çalabiliyor. Dolayısıyla büyüme ve borçlanma arasındaki dengeyi doğru tutturmak ve bir kriz gelip çatmadan evvel akılları başa toplamak kritik…

Bu noktada ise, özellikle özel kesim borçlanmasının altını çizmek gerekliliğine, IMF Raporu’nda da şahit oluyoruz. Hele bir de, söz konusu küresel borcun üçte ikisi özel kesim kaynaklı olunca… Bulgulara baktığımızda, özel borcun yoğunlaştığı ülkeler ise, daha ziyade gelişmiş ekonomiler… Bununla birlikte, 2008-2009 Krizi sonrasında Çin ve Brezilya gibi sistemik öneme sahip yükselen ekonomilerdeki özel sektör borçlanmasındaki yüksekliğe de, raporda dikkat çekiliyor.

Öte yandan, borçluluk oranları ve gelişiminde, ülkeden ülkeye değişen hikâyeler ve risk derecelerinin var olduğunu da belirtmek gerekiyor.

KOLAY DEĞİL

İşte küresel tespit ve ihtiyaçlar bu yönde olmakla birlikte, borç yükünü azaltmanın hep konuştuğumuz malum şartlarda oldukça zorlu bir görev olduğuna da şüphe yok. Nitekim bir yandan bilançoları tamir etmeye, diğer yandan da büyümeye çalışmak kolay değil ve olmayacak. İşte bu minvalde raporun, “büyüme dostu maliye politikalarının” etkin bir şekilde dizayn edilmesi konusunu öne çıkardığını görüyoruz. Bununla beraber, ülkeler arası gözlenen ciddi derecedeki borçlanma farklılıkları da, herkes için özel reçetelere işaret ediyor.

Nihayetinde borç seviyelerini indirmeye çalışmak birçok ekonominin ev ödeviyken, aynı zamanda gelecek borçlanma serüvenlerini de sağlam bir zemine oturtmak gerektiğini bu noktada eklemem gerekiyor. Bunun için ise, Graeber’in kendi perspektifinden sorguladığı gibi evvela; “borç nedir” diye iyi bir düşünmek gerekiyor. Borçlanmak, kendi içinde iyi olabilir, güçlendirebilir ancak bir taahhüdün tahrifatı haline gelirse de, hiç şüphesiz dert yaratır. O halde, ilk soruya peşi sıra şunları da eklemek gerekiyor: Ne için ve nasıl bir borç?

Zira borcu akıllıca kullanmanın yolu, aslında tüm bunları sorgulayıp doğru cevaplar verebilmekten geçiyor.

Maltepe’de yükselen çöp yığınlarına İBB neden müdahale etmiyor? Cevap Beyaz Masa’dan geldi
Maltepe Belediyesi’nde başlayan grev sonrası ilçede sokaklarda çöp yığınları oluştu, İBB’nin duruma neden müdahale etmediği ise merak konusu oldu. Vatandaşların...
İSTANBUL DA REDİKAL DEĞİŞİM
AK Parti İstanbul İl 7. Olağan İl Kongresi yapıldı tek aday Osman Nuri Kabaktepe il başkanı olurken Bayrampaşa’dan Recep Asilsoy...
GAZİOSMANPAŞA BELEDİYE BAŞKANLIĞINI İYİ PARTİYE KAZANDIRICAZ
Gaziosmanpaşa ilçe İyi Parti İlçe Başkanı Harun Paçur, Gaziosmanpaşa ” İyi Partinin çalışmalarını Anlattı ve Gaziosmanpaşa ” da İyi Partiye...
Cahit Altunay il yönetim kurulu üyesi olarak yerini aldı.
Sultangazi Kurucu Belediye Başkanı Cahit Altunay, Ak Parti İstanbul İl Yönetim Kurulu Üyeliğine seçildi. Sultangazi’de bir tarih yazan İstanbul un...
how many countries in the world’s population will decrease in 15 years from the corona virus
how many countries in the world’s population will decrease in 15 years from the corona virus the corona virus, which...
Doktorun rüşvet çarkı! Geriye dönük rapor hizmeti!
İstanbul Arnavutköy’de bir doktorun, açık cezaevinden denetimli serbestlikle bırakılan ve denetime uymayan hükümlülere rüşvet karşılığında geriye dönük sağlık rapor verip...
Mehmet Tekin: “Keskin, 14 CHP’li meclis üyesine açıktan para dağıttı!”
Mehmet Tekin, köşe yazısında yine skandal bir iddiada bulunarak, Muammer Keskin’in Şişli Belediyesi’ndeki 14 meclis üyesine açıktan para dağıttığını ve...
The dangers that await you when you go to Belarus by taking tourists a
The dangers that await you when you go to Belarus by taking tourists a If you do not give you...
TEŞEKKÜRLER BAYRAMPAŞA
BAYRAPAŞA AK PARTİ İLÇE BAŞKANI ERSİN SAÇLI DAN BAYRAMPAŞA "HALKINA TEŞEKKÜR
Gara şehidi astsubayın terör örgütünün elindeyken ailesine yazdığı mektup ortaya çıktı
18 Temmuz 2015’te Rize’den memleketi Malatya’ya giderken yol kesen terör örgütü üyeleri tarafından kaçırılan Gara şehitlerinden Astsubay Semih Özbey, 2...
Soylu ‘ilk kez açıklıyorum’ dedi, rakam verdi: 6 bin 21 sivil
Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar ve İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, Gara operasyonuyla ilgili Meclis’i bilgilendirdi. Soylu,”Terör örgütünün ilk katliamı mı...
Kastamonu’da 613 köy yolu ulaşıma kapandı Kastamonu’da yoğun kar yağışı etkili oluyor
Kastamonu’da etkisini sürdüren yoğun kar yağışı sebebiyle 613 köye ulaşım sağlanamıyor. Kastamonu’da etkisini sürdüren yoğun kar yağışı sebebiyle 613 köye...
HDP Siyasi parti değil PKK terör uzantılı partiye operasyon
40 ilde operasyon: Aralarında HDP’li yöneticilerin de bulunduğu 718 kişi gözaltında 40 şehirde PKK/KCK terör örgütüne yönelik düzenlenen operasyonlarda aralarında...
Eyüpsultan’da lisenin kapalı spor salonu çatısı çöktü!
Eyüpsultan’da bir lisenin kapalı spor salonun çatısı yoğun kar nedeniyle çöktü. Çökme sonrası bir elektrik direği devrildi, 6 araç çatının...
Vali Yerlikaya SON DAKİKA açıkladı: İstanbul’da yarın kar tatili var mı? İstanbul’da yarın okullar tatil mi?
Türkiye’de binlerce öğrenci kademeli olarak yüz yüze eğitime geçiş kapsamında yarın okulların yolunu tutacaktı. Ancak özellikle İstanbul’da yaşanan yoğun kar...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ