Borcu Akıllıca Kullan

Borcu Akıllıca Kullan
  • 11.10.2016

IMF hesaplarına göre, küresel brüt borç 2000-2015 arasındaki dönemde nominal bazda iki katın üzerine çıkarak dünya ekonomik büyüklüğünün %225’ine mukabil bir borç yüküne ulaştı.

Çok güzel başlık… Mamafih yeni mevzu değil.

IMF’in Ekim 2016 Fiscal Monitor (Mali İzleme) Raporu’nun başlığı bu.

“Debt: Use it Wisely”…

Temmuz 2015 tarihli “İyi Finans Denen Bir Şey Var” başlıklı yazımda, dünyanın, küresel GSYH’nın 3 katı bir toplam borç yüküyle karşı karşıya olduğuna dikkat çekmiştim. “Mevcut gevşek ekonomik büyüme de göz önüne alındığında, bu ne kadar sürdürülebilir bir durumdur? Soru işaretinden sonrası sessizlik…” diyerek de bitirmiştim.

Bugün o sessizlik halen sürüyor. Nitekim soruya, halen net bir cevap bulunmuş değil. İşin boyutu ise, endişelendirmeye devam ediyor.

İşte IMF de, söz konusu raporda konuyla ilgili güncel durum tespitini yaparken, o elzem uyarıda bulunuyor: Borcu Akıllıca Kullan.

Zira IMF hesaplarına göre, küresel brüt borç 2000-2015 arasındaki dönemde nominal bazda iki katın üzerine çıkarak 152 trilyon dolara ulaştı. Bu ise, dünya ekonomik büyüklüğünün %225’ine mukabil bir borç yükü anlamına geliyor. Yalnız bu hesaplara, finans sektörünün dâhil olmadığını da ekleyeyim.

Şimdi aynı meramımı tekrarlamış olacağım ancak olayım: Borç oranı ne olmalıdır? Nasılı makuldür? Açıkçası, kimsenin net bir yanıtı yok.

Keza IMF Raporu da diyor ki; ne kadarı çoktur bilinmez ancak bir gerçek var ki, o da, tüm zamanların zirvesini yaşadığımız…

Bu noktada aklıma, David Graeber’in “Debt: The First 5000 Years” (Borç: İlk 5000 Yıl) isimli, mevzuyu ahlak çerçevesinde çok boyutlu irdelediği kitabındaki çağdaş bölümün ismi geliyor: Başlangıç 1971, bitiş ise “henüz belirlenmemiş bir şeyin başlangıcı”…

IMF ile Graeber’i bir arada anmak tuhaf hissettirse de şu bir gerçek ki, bu “şeyin” ne olacağı, bugün herkesin farklı açılardan kaygıyla karışık merak konusu…

DEBT MATTERS

Nitekim borç önem taşıyor.

Haddini bilen bir borçlanma, bireylerden uluslara geniş bir yelpazede aktörleri güçlendirip elbette menfaat sağlayabiliyor. Öte taraftan aşırı bir borçlanma ise, bir yandan ekonomik kırılganlıkları arttırdığı gibi, diğer yandan geleceğin büyüme potansiyelinden çalabiliyor. Dolayısıyla büyüme ve borçlanma arasındaki dengeyi doğru tutturmak ve bir kriz gelip çatmadan evvel akılları başa toplamak kritik…

Bu noktada ise, özellikle özel kesim borçlanmasının altını çizmek gerekliliğine, IMF Raporu’nda da şahit oluyoruz. Hele bir de, söz konusu küresel borcun üçte ikisi özel kesim kaynaklı olunca… Bulgulara baktığımızda, özel borcun yoğunlaştığı ülkeler ise, daha ziyade gelişmiş ekonomiler… Bununla birlikte, 2008-2009 Krizi sonrasında Çin ve Brezilya gibi sistemik öneme sahip yükselen ekonomilerdeki özel sektör borçlanmasındaki yüksekliğe de, raporda dikkat çekiliyor.

Öte yandan, borçluluk oranları ve gelişiminde, ülkeden ülkeye değişen hikâyeler ve risk derecelerinin var olduğunu da belirtmek gerekiyor.

KOLAY DEĞİL

İşte küresel tespit ve ihtiyaçlar bu yönde olmakla birlikte, borç yükünü azaltmanın hep konuştuğumuz malum şartlarda oldukça zorlu bir görev olduğuna da şüphe yok. Nitekim bir yandan bilançoları tamir etmeye, diğer yandan da büyümeye çalışmak kolay değil ve olmayacak. İşte bu minvalde raporun, “büyüme dostu maliye politikalarının” etkin bir şekilde dizayn edilmesi konusunu öne çıkardığını görüyoruz. Bununla beraber, ülkeler arası gözlenen ciddi derecedeki borçlanma farklılıkları da, herkes için özel reçetelere işaret ediyor.

Nihayetinde borç seviyelerini indirmeye çalışmak birçok ekonominin ev ödeviyken, aynı zamanda gelecek borçlanma serüvenlerini de sağlam bir zemine oturtmak gerektiğini bu noktada eklemem gerekiyor. Bunun için ise, Graeber’in kendi perspektifinden sorguladığı gibi evvela; “borç nedir” diye iyi bir düşünmek gerekiyor. Borçlanmak, kendi içinde iyi olabilir, güçlendirebilir ancak bir taahhüdün tahrifatı haline gelirse de, hiç şüphesiz dert yaratır. O halde, ilk soruya peşi sıra şunları da eklemek gerekiyor: Ne için ve nasıl bir borç?

Zira borcu akıllıca kullanmanın yolu, aslında tüm bunları sorgulayıp doğru cevaplar verebilmekten geçiyor.

BAŞKAN DENİZ KÖKEN AK PARTİ KADIN KOLLARI ESKİ YÖNETİM ÜYELERİ İLE BİRLİKTE ÇİFTALAN EYÜPSULTAN PLAJINI İNCELEDİ
Eyüpsultan Belediye Başkanı Deniz Köken geçtiğimiz hafta sonu Eyüpsultan Belediye Başkan Yardımcıları, Eyüpsultan Belediyesi Ak Parti Meclis üyeleri, Başkan Deniz...
Eyüpsultan Robot Okulu, Teknofest’te finalde
Eyüpsultan Belediyesi Nişanca Robot Okulu, Teknofest 2021 Yarışması’nda Biyoteknoloji İnovasyon Fikir Kategorisi’nde ikinci olarak finallere katılmaya hak kazandı. Alibeyköy Mesleki...
Eyüpsultanlı özel öğrencilere atla terapi
Eyüpsultan Belediyesi Engelliler Sürekli Eğitim ve Rehberlik Merkezi’nde (ESER) eğitim gören özel öğrenciler ata binme sevinci yaşadı. ESER’li öğrenciler Kemerburgaz’da...
Liseliler sordu, Başkan Deniz Köken cevapladı
Eyüpsultan Belediye Başkanı Deniz Köken, Vatan Anadolu Lisesi öğrencileriyle bir araya geldi. Son derece sıcak ve samimi bir ortamda gerçekleşen...
Gaziosmanpaşa,yı Seviyorum Platformu Start verdi
Gaziosmanpaşa “ Platformu, Gaziosmanpaşa”nın sorunları için bir araya geldi. Fatih Camii Plevne Kahramanı Gaziosmanpaşa “ nın Kabri başında yapılan dualarla...
Hacı Mehmet Demir son yolculuğuna uğurlandı.
Gaziosmanpaşa eski Belediye Başkan Yardımcısı, Sultangazi ve İBB meclis üyeliklerinde bulunan Mustafa Demir’in babası Hacı Mehmet Demir vefat etti. Hacı...
Beykoz’da Acarkent yakınlarında, 10 adet villa yapılabilecek , tapu alanı 8.500 metre kare
Tam yatırımlık Alıcısına şimdiden hayırlı olsun Mehmet Baran Telefon. 0507 248 97 44
Ali Kuşçu Uzay Evi’nde online eğitimler başlıyor
Uzayı merak eden, problem çözmeyi seven, hayal gücü geniş çocukların bir araya geldiği Ali Kuşçu Uzay Evi’nde “Okullara Yönelik Çevrimiçi...
Sakarya’da aşı olmayan doktor, koronavirüse yenildi
Sakarya’da özel bir hastanede ortopedi doktoru olarak görev yapan ve koronavirüs aşısı yaptırmayan Hasan Feyzi Katıöz (50), virüse yenik düştü....
Başka sürücünün uyarısı hayatını kurtardı! Otomobil alevler içinde kaldı
D-100 Karayolu, Zeytinburnu mevkii Ankara istikametinde, bir aracın motor kısmında yangın çıktı. Aracın alev aldığını başka sürücülerin uyarısı üzerine fark eden kişi,...
Sultangazi’de Gelenek Bozulmadı 2021 YKS Şampiyonları yine SEDA’dan Çıktı
Sultangazi Eğitime Destek Akademisi(SEDA) başarı geleneğini bu yıl da sürdürdü ve Sultangazi’nin YKS şampiyonlarını bünyesinden çıkardı. 2021 YKS’ye SEDA’da hazırlanan...
OLİMPİYAT MADALYALI MERVE ÇOBAN’DAN BAŞKAN AYDINER’E ZİYARET
Tokyo 2020 Olimpiyat Oyunları’nda bronz madalya kazanan Bayrampaşalı milli karateci Merve Çoban, Başkan Atila Aydıner’i makamında ziyaret etti. Ziyaretten duyduğu...
Kan donduran vahşet! Kayıp ihbarı yaptığı eşini öldürüp gömdüğü ortaya çıktı
Tokat’ta tekstil işçisi Murat Alper’in (37) kayıp ihbarında bulunduğu eşi Kadriye Alper’i (32) öldürüp hafriyat alanına gömdüğü ortaya çıktı. Cinayet, Murat...
Çiftlik Bank kurucusu ‘Tosuncuk’ Mehmet Aydın’dan 4 sayfalık yazılı savunma
Çiftlik Bank’ın kurucusu ‘Tosuncuk’ olarak bilinen Mehmet Aydın, ikinci kez hakim karşısına çıktı. Mahkemeye 4 sayfalık yazılı savunma sunan Aydın, “Eğer...
Ali Erbaş bir tweet atsın Allah’ı hatırlatsın
Geldiğimiz nokta çocuk kurdeleyi erken kesti diye başına vurmak…-İktidar kendi saflarını sıklaştırmak istiyor, muhalefet bu tuzağa düşüyor-Taliban’ın dinle ne ilgisi...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ