Musul Operasyonunda Muhtemel Riskler Ve Türkiye

Musul Operasyonunda Muhtemel Riskler Ve Türkiye
  • 22.10.2016

Türkiye’nin güç kullanarak Fırat Kalkanı operasyonunu başlatması hangi amaçla gerçekleştirdiyse Musul operasyonuna da aynı gerekçelerle katılmak istemektedir.

Aylardır planlanan Musul operasyonu nihayet başladı. Operasyona katılan güçler arasında Kürdistan Bölgesel Yönetimine bağlı Peşmerge güçleri, ABD’nin eğittiği ve komutasını yürüttüğü Irak Merkezi güçleri, Türkiye’nin eğittiği Ninova Muhafızları ve başta Haşdi Şaabi olmak üzere Şii milisler bulunuyor. Operasyon öncesinde bu tarafların siyasi amaçları ve stratejileri açısından birbirlerine karşıt pozisyonlarda olduklarını söylemek mümkün. Dolayısıyla kısa vadeli en önemli risk, operasyonun yürütülmesi sırasında doğacak yetki karmaşası ve tarafların mutabakatı bozarak kendi gündemleri doğrultusunda hareket etmesi olarak görünüyor. Operasyon Merkezi Irak güçlerinin öncülüğünde başladı. Irak Başbakanı İbadi’nin askeri üniformasını giyerek ilk açıklamayı yapması bunun önemli bir işareti. Ancak Irak merkezi güçlerinin sahip olduğu kapasite ve tecrübenin bu yükü kaldırıp kaldıramayacağı önümüzde duran önemli bir soru. Yine de operasyonun ikinci gününde bu anlamda sürpriz sayılabilecek bir gelişme yaşanmadı ya da en azından kamuoyuna yansımadı. DAEŞ’in şehir içinde nasıl direneceği, şehrin içine hangi güçlerin gireceği ve sergileyecekleri davranışlar ise operasyonun hem süresini hem de muhtemel sonuçlarını belirleyecek diğer önemli unsurlar. Operasyon süreci aynı zamanda DAEŞ sonrası Musul’un yeniden nasıl dizayn edileceği ve Musul özelinde Irak’ı nasıl bir geleceğin beklediğine dair ip uçları da ortaya çıkacaktır.

DAEŞ NE YAPAR?

DAEŞ’in hilafet ilan etmesi, bildik anlamda bir düzen kurmaya başlaması, petrol satışından önemli gelirler elde etmesi, militan sayısındaki hızlı artış ve Suriye’ye yayılması Musul’u ele geçirdikten kısa bir süre sonra gerçekleşti. Dolayısıyla Musul’u ele geçirdikten sonra DAEŞ’in hızla büyümesi, bu ilin hem örgüt için önemini hem de bu operasyon karşısında nasıl davranacağına dair ipuçları barındırmaktadır. Operasyonun başlamasıyla koalisyon güçleri şehri çevreleyerek yavaş yavaş ilerlerken, DAEŞ ise taciz saldırıları, mayınlar ve petrol hendeklerini ateşe vererek operasyonu yavaşlatma taktiklerini uyguluyor. DAEŞ’in operasyona ölüm/kalım düzeyinde bir karşılık vermesi beklenmiyor. Zaten son bir yıldır ekonomik açıdan zayıflayan, ideolojik açıdan açmazlara düşen, yeni militan kazanma konusunda sıkıntı çeken örgütün mevcut koşullarda sahip olduğu bütün imkanları riske atmayacağı beklenmekte. Ancak bu durum, örgütün direnmeyeceği anlamına gelmez. Aksine örgüt muhtemelen kuracağı tuzaklar, küçük çaplı çatışmalar, intihar saldırıları ve başka sofistike yöntemlerle çatışmayı uzatmayı deneyecektir. Böylece hem varlığını sürdürmek için zaman kazanacak hem de olası bir kaosun sorumluluğunu koalisyon güçlerine yükleme söylemini tedavüle sokma imkanı kazanmış olacak. İleriki zamanlarda ise militanlarının bir kısmının yeraltına çekilmesi, bir kısmının ise Irak’ın diğer bölgelerine ve Suriye’ye geçmeleri söz konusu olabilir. Operasyonun intikamcı heveslere bürünmeden ve kendi hedefi doğrultusunda yürümesi ise hem sivil halkın örgüte karşı mobilize olması hem de örgütle sempati düzeyinde ilişki kuran tabanın çözülmesi için önemlidir.

OPERASYONA İLİŞKİN MUHTEMEL SENARYOLAR

Henüz Musul’un içine girmeden tartışılan soru, operasyonun hangi sonuçları üreteceği oldu. Bunun temel sebebi yazının başında zikredildiği üzere koalisyon güçlerinin DAEŞ karşıtlığı dışında ortak bir amaçlarının olmamasıdır. DAEŞ’in sökülüp atılması dışında her bir aktörün kendi gündemi ve buna bağlı stratejisinden bahsetmek zor değil. İran, Haşdi Şa’bi örgütler üzerinden Şii nüfuzunu artırmak ve bu nüfuzu askeri milislerle tahkim etme peşinde. Irak’ın 2003 yılında işgal edildiğinden beri yürüttüğü bu stratejinin sonuç verdiği ve Irak’ta ciddi anlamda bir etkinlik alanına sahip olduğu artık kabul gören bir olgu. Kuzey Irak yönetimi ise bu operasyonu bağımsızlık yolunda bir kaldıraç olarak kullanmakla kalmayacak, petrolden istediği payı almak ve pazarlanması noktasında insiyatif almak için kullanacaktır. Amerikan işgali sonrasında Kerkük’le ilgili oluşan fiili durumun Musul konusunda oluşması durumunda burada söz sahibi olmak isteyecektir. Bütün bu farklı ajandalar, operasyonun sonuçları ile ilgili endişelerin gündeme gelmesine neden olmaktadır. İran ve Iraklı Şii milislerin mezhepçi politikaları ve intikam duygusuna yönelik söylemleri, Musul merkezli yeni bir mezhep çatışmasının önünü açabilir. Dahası Musul halkını DAEŞ’e daha fazla iterek yeni bir kaosun kapısını aralayabilir. Her ne kadar şehir içine yalnızca Irak merkezi güçlerinin gireceğine dair bir mutabakata varıldığı duyurulmuşsa da, milislerin verdikleri sözleri tutacaklarının garantisi yok. Çok daha önemlisi, bu operasyon arefesinde Haşdi Şa’bi güçlerinin merkezi Irak ordusuna katılması yönünde bir yasa tasarısının hazırlandığını biliyoruz. Milislerin formel düzeyde resmileşmesi sahip oldukları motivasyonu değiştiremediği takdirde benzer davranışları resmi üniforma altında sergileyecekleri anlamına gelecek ve sonuç değişmeyecektir.

TÜRKİYE’NİN POZİSYONU

DAEŞ karşıtı koalisyonda yer almış ve sahada en fazla etkinlik sağlamış ülke Türkiye’dir. Özellikle Fırat Kalkanı operasyonunda DAEŞ’in sınırlarımızdan temizlenmesi bunun en önemli göstergesidir. Türkiye’nin güç kullanarak Fırat Kalkanı operasyonunu başlatması hangi amaçla gerçekleştirdiyse Musul operasyonuna da aynı gerekçelerle katılmak istemektedir. DAEŞ’in hem Türkiye sınırları içinde hem de sınırların dışından Türkiye’yi doğrudan hedef seçmesi, bu örgüte karşı yeni tedbirlerin alınmasını zorunlu kılmıştır. Benzer şekilde PKK’nın Irak içindeki etkinlik sahasını genişletmenin önüne geçmek Türkiye’nin Musul konusunda insiyatif almasını gerektiren bir başka unsurdur. Zira terörü üreten zemin yok edilmeden terör örgütleriyle mücadele yürütmek oldukça zordur. Ayrıca özelde Musul, genelde ise Irak’ta söz sahibi olmak bu ülkedeki mezhep çatışmasının önlenmesi adına önemlidir. Gerek Suriye gerekse Irak’ta yoğunlaşan mezhep çatışmalarının Türkiye’ye taşınmasına zemin hazırlayacaktır. Geçtiğimiz günlerde Gaziantep’te güvenlik birimlerinin üç şehit vererek önlediği terör eyleminin böylesi bir amaç taşıdığını görmek zor değil. Özetle, bugün artık Türkiye’ye yönelen tehditlerin kökeni, kapsamı ve hareket alanı göz önünde bulundurulduğunda güvenliğimizin de bu ölçekte değerlendirmenin zamanı gelmiştir. Türkiye uluslararası siyasetin yeni dinamiklerini dikkate almak durumunda. Fakat aynı zamanda belirsiz bir noktaya sürüklenme riskini dikkate alarak hedeflerini ve çıkarlarını rasyonel düzeyde tutmak durumundadır.

Bilal Erdoğan, Farika Sohbetlerinde Gençlerle Buluştu
Farika Sohbetleri kapsamında Gaziosmanpaşalı gençlerle buluşan Dünya Etnospor Konfederasyonu Başkanı Bilal Erdoğan, gençlere gelecek adına tavsiyelerde bulundu, tecrübelerini paylaştı.Gaziosmanpaşa Belediyesi,...
GELECEK PARTİSİ MUHTARLARLA BİR ARAYA GELDİ
Gelecek Partisi Sultangazi İlçe Başkanlığı, 19 Ekim Muhtarlar gününü muhtarlarla kahvaltıda bir araya gelerek kutladı. Gelecek Partisi sultangazi ilçe Başkanı...
Beyazköprü Derneğinden gazetemize ziyaret
Uluslararası Yardım koordinatörü Haşim Karataş Gazetemizi Ziyaret ederek çalışmalar hakkında bilgi alışverişinde bulundu. Bu ziyaretler kapsamında gazetemizi ziyaret eden Hayrat...
Anadolu Gençlik Derneği (AGD) Gaziosmanpaşa Şubesi tarafından öğrenciler yararına “Hayır Çarşısı” düzenleniyor.
15 Ekim Cuma günü, Aliya İzzetbegoviç Semt Polikliniği karşısında (Eski Huzur) açılan Hayır Çarşısına vatandaşlar tarafından oldukça yoğun ilgi gösterildi....
KAYMAKAM YOLDA SÜRÜCELER İLE YAYLARI DENETLEDİ
Gaziosmanpaşa ” Kaymakamı Numan Hatipoğlu, Gaziosmanpaşa ” Meydana çıkarak yaylar ile Sürücüleri denetledi. Denetimlerde ” yayaların yaya geçidinden geçmesi konusunda,...
Ahmet Davutoğlu’nun asansörü bir kat aşağı düştü
Gelecek Partisi Genel Başkanı Ahmet Davutoğlu’nun, Van’da konuk olduğu yerel radyo ofisine çıkmak isterken bindiği asansör zemin kata hızlı bir...
Sultangazi Belediyesi Amatör Spor Kulüpleri Futbol Turnuvası için Kuralar Çekildi
Sultangazi’de futbol heyecanı başlıyor! Sultangazi Belediyesi’nin düzenleyeceği Amatör Spor Kulüpleri Futbol Turnuvası kıran kırana geçecek mücadelelere sahne olacak. Gençlerin sabırsızlıkla...
Sultangazi Belediyesi’nin 2022 Bütçesi Mecliste Onaylandı
Sultangazi Belediyesi’nin 2022 mali yılı bütçesi belediye meclisi tarafından onaylandı. Gelir kalemlerindeki ciddi artışla dikkat çeken bütçe için Belediye Başkanı...
Selçuk Bayraktar’ın babası Özdemir Bayraktar vefat etti
Türkiye’de yerli İHA ve SİHA’ların fikir babası, Özdemir Bayraktar vefat etti. Baykar Teknik Müdürlüğü ve T3 Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı...
Küçük Buluşlar, Büyük Dünyalar Bilim ve Sanat Şenliği Gerçekleşti.
Gaziosmanpaşa’da Küçük Buluşlar, Büyük Dünyalar Bilim ve Sanat Şenliği belediye bahçesinde açıldı 3 Gün Boyunce çeşitli, etkinliklere ev sahipliği yapan...
Mustafa Koral TASK Onur Kurulu’nda…
Türkiye Amatör Spor Kulüpleri Konfederasyonu 18. Olağan Genel Kurulu Ankara’da JW Marriott Hotel’de gerçekleşti. Kongreye 81 ilin ASKF Başkan ve...
Çifte Minare Camii İbadete Açıldı
Gaziosmanpaşa’da yapımı tamamlanan Çifte Minare Camii, AK Parti Genel Başkanvekili Numan Kurtulmuş ve Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Ali Erbaş’ın...
TBMM Kadına Yönelik Şiddetin Araştırılması Komisyonu’ndan Gaziosmanpaşa Beyaz Ev Projesi’ne Ziyaret
Gaziosmanpaşa’da “Aileye Umut Topluma Hayat”Beyaz Ev Projesi “Beyaz Ev” projesinin hukuki zemini 6284 sayılı kanun Beyaz Ev Projesini diğer uygulamalardan...
Eyüpsultan’dan Kastamonu’ya yardım eli
Eyüpsultan, Kastamonu’yu unutmuyor… Antalya’da yaşanan yangın ve Kastamonu’daki sel felaketi sonrası, zor durumda kalan vatandaşlar için “Haydi Eyüpsultan Şimdi Birlik...
“Tasarım Kumaş Maske” Projemiz, Altın Küre Ödülünün Sahibi Oldu
Uluslararası Halkla İlişkiler Derneği (IPRA) tarafından düzenlenen ve dünyanın en prestijli ödüllerinden olan Golden World Awards 2021’de Gaziosmanpaşa Belediyesi, pandemi...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ