Musul Operasyonu’nu Anlamak

Musul Operasyonu’nu Anlamak
  • 27.10.2016

Musul Operasyonu’nun mezhep çatışması dinamiklerini hızlı bir şekilde radikalleştirmesi durumunda, Musul içinde örgütün savunma kapasitesini de arttırabilir.

Obama’nın başta Suriye olmak üzere Irak stratejisinin Ortadoğu ölçeğinde başarısızlığa uğraması, başkanlığının son iki ayını yaşarken kendisini son bir başarı kazanma hikayesi arayışına sokmaktadır.

1. Musul Operasyonu’nun amacı ne?

Musul Operasyonu 2003 Irak’ın işgalinden sonra Irak içinde yapılan en kapsamlı operasyonların başında gelmektedir. Musul Operasyonu’nun üç temel amacı olduğunu söyleyebiliriz. İlki, Musul vilayetinin DEAŞ’tan temizlenerek şehrin kontrolünün yeniden sağlanmasından oluşan askeri amaçtır. Şehrin 2014 yılında DEAŞ’ın kontrolü altına girmesinden bu yana uzun süren bir hazırlık dönemi geçirildi ancak geçen iki yıllık sürede gerek Irak ordusunun operasyona yönelik hazırlığı gerekse de operasyonda yer alacak diğer yerel unsurların organize edilmesi tamamlanmamıştı. İkinci amacı ise, Musul’da DEAŞ sonrası güvenlikli bir ortamın oluşturularak siyasi istikrarın yeniden sağlanmasıdır. Zira Musul üzerinde halihazırda Irak içindeki aktörler arasında ciddi görüş ayrılıkları söz konusudur. Operasyonun üçüncü amacı ise, şehrin bir bütün olarak yeniden yapılandırılmasıdır. DEAŞ kontrolü altındaki şehrin geçtiğimiz iki yıl içinde idari, ekonomik ve altyapısının önemli bir değişim geçirdiği söylenebilir. Dolayısıyla Musul Operasyonu sadece askeri bir operasyon olarak görülmemelidir.

2. Musul Operasyonu’nda hangi teknik detaylar dikkat çekiyor?

Musul Operasyonu’nun DEAŞ’ın savunma stratejisi ve operasyona katılan taraflar açısından kompleks bir süreç olduğunu söyleyebiliriz. DEAŞ açısından Musul, örgütün ekonomik, siyasi ve askeri düzeyde yükselişi ve genişlemesinde adeta stratejik bir şehir olarak ön plana çıktı. Bu nedenle örgütün Musul’u kaybetmesi halinde hızlı bir düşüşe geçecek olması askeri açıdan operasyonun niteliği, kapsamı ve yöntemini önemli ölçüde etkilemektedir. En temel öngörülerden biri, örgütün şehir savaşı bağlamında bir ölüm kalım mücadelesi vereceği yönünde. Operasyona katılan aktörler açısından da çok karmaşık bir resim söz konusu. Irak ordusu operasyona katılan en büyük aktörlerin başında gelse de orduya paralel bir şekilde çoğunluğu Şii milislerden oluşan Haşdi Şaabi diğer bir önemli aktördür. Bunun yanı sıra Peşmerge, Arap Sünnilerden oluşan Haşdi Vatani ve ABD’nin başını çektiği uluslararası koalisyon yer almaktadır. Türkiye başta olmak üzere diğer bölgesel aktörlerin de Musul operasyonunda doğrudan ya da dolaylı olarak yer alması süreci daha da komplike hale getirmektedir.

3. Musul’un DEAŞ için önemi ne?

Musul, DEAŞ’ın merkez coğrafi alan olarak tanımlanan Suriye ve Irak’taki varlığına kan pompalayan bir ana damar niteliği taşıyor. Örgütün ekonomik olarak gücünü sağlamlaştırılmasında, askeri olarak Irak ordusundan kalan silahları elde ederek güçlenmesinde ve siyasi olarak ise örgütün Irak ve Suriye’de kök salarak genişlemesinde vazgeçilmez bir şehirdir. Dolayısıyla Musul’un DEAŞ’tan temizlenmesi öncelikli olarak büyük bir stratejik kayıp niteliği taşıyacaktır. Öncelikli olarak DEAŞ kurulmasından bu yana en büyük topraklarından birini kaybedecek olması örgütün, yaşam döngüsü bağlamında hızlı bir düşüş ve çöküş dönemine girmesine neden olacaktır. Örgüt böylece Irak içinde toprak kontrol ederek tutunma opsiyonunu kaybetmiş olacaktır. Diğer taraftan Musul’un alınması, örgütün ekonomik gücüne ağır bir darbe niteliği taşıyacaktır. Başta petrol gelirleri olmak üzere Musul merkezli ticari ağının sona erecek olması örgütün Suriye’de hayatta kalma süresini kısaltacaktır. Son olarak Musul Operasyonu’nun başarıya ulaşması, örgütün siyasi iddiasını zayıflatarak devlet yapısını bozacaktır.

4. Operasyonun yaklaşan ABD seçimleriyle ilgisi var mı?

Obama yönetiminin DEAŞ ile mücadele stratejisinin iki önemli ayağı vardı: Zayıflatmak ve yok etmek. Ancak geçtiğimiz iki yıl boyunca bu stratejinin hayata geçirilmesi konusunda birçok sorun yaşanmıştı. Obama’nın başta Suriye olmak üzere Irak stratejisinin Ortadoğu ölçeğinde başarısızlığa uğraması, başkanlığının son iki ayını yaşarken kendisini son bir başarı kazanma hikayesi arayışına sokmaktadır. Özellikle başkanlık yarışında Cumhuriyetçiler ile Demokratlar arasında DEAŞ’le mücadele önemli bir tartışma konusu olarak ortaya çıkmıştır. Bu nedenle Musul Operasyonu, Obama yönetimini ve demokratların DEAŞ’la mücadele söylem ve pratiğinde ellerini güçlendirecek bir hamle olarak değerlendirilmektedir.

5. DEAŞ Musul’u ne kadar savunabilir?

Askeri operasyonun kapsam, nitelik ve şiddeti düşünüldüğünde DEAŞ’ın Musul’da uzun süre tutunması oldukça zor gözükmektedir. Örgütün birkaç alternatifinin olduğu söylenebilir. İlki, mümkün olduğunda operasyona katılacak güçlerin Musul merkeze gelmesini engelleyebilmek için dışarda vur-kaç taktiğiyle bombalı saldırılar yapmaktadır. Operasyonun başladığı 17 Ekim’den bugüne DEAŞ’ın şehrin kenar-kuşağında 20’den fazla bombalı araçlarla saldırı düzenlediği görülmektedir.

İkinci alternatif ise, şehrin kademeli bir şekilde boşaltılarak örgütün asıl gücünü Rakka’ya kaydırmasıdır. Musul’un Suriye’ye açılan Batı hattının operasyon kapsamında şimdilik açık tutulduğu böylesi bir ihtimali güçlendirmekle birlikte örgütün bu taktiği birincil önceliği olarak uygulama konusunda tedirgin davrandığını söylemek mümkündür. Ancak yine de örgütün halihazırda Rakka’ya yönelik bir güç kaydırması yaptığı görülmektedir.

Üçüncü alternatif ise, topyekun bir savunma mantığıyla örgütün şehir merkezinde bir ölüm-kalım savaşı vermesidir. Böylesi bir taktiğin her halükarda örgüt tarafından uygulanacağı ise yüksek bir olasılıktır. Her üç alternatifte de Musul’u savunmasının örgüt açısından zor olduğunu söylenebilir. Ancak yapılan operasyonun mezhep çatışması dinamiklerini hızlı bir şekilde radikalleştirmesi durumunda, Musul içinde örgütün savunma kapasitesini de arttırabilir.

6. DEAŞ Musul’u kaybetmesi halinde hangi hamleleri yapabilir?

DEAŞ’ın Musul’u kaybetmesi toprakları iyice azalmış topraksız-devletsiz bir DEAŞ fenomeninin doğmasına yol açabilir. Böylesi bir durumun DEAŞ’ın siyaseti, stratejisi ve söyleminde bir değişime giderek onu yer-altına çekilen bir harekete dönüştürebilir. Bu durum terör eylemlerinin şiddetini daha da artırdığı yeni bir güvensizlik sarmalının doğmasına neden olacaktır.

7. Musul’un Türkiye için önemi ne?

Musul Operasyonu bağlamında Irak, Türkiye ve ABD arasında yaşanan gerginlik Ankara’nın Musul’a hangi düzeyde önem verdiğini göstermektedir. DEAŞ’ın ortaya çıkmasının en önemli nedenlerinin başında mezhepçilik anlayışı ve yanlış politikaların yattığını düşünen Türkiye benzer hataların Musul’da da yaşanmaması için daha aktif ve önleyici bir rol oynamaya çalışmaktadır. Türkiye’nin kaygıları arasında, Musul merkezli yaşanacak yeni bir mezhepsel çatışmanın Irak’ın geleceğini ve toprak bütünlüğünü tehlikeye atma ihtimali yer almaktadır. Bu durum, hem Türkiye’nin güvenliğini doğrudan etkileyecek bir potansiyele sahiptir hem de yeni bir göç dalgasının ortaya çıkmasına neden olabilir. Musul merkezli yeni bir çatışma, Türkiye’nin bölgeye yönelik siyasetini de olumsuz etkileyecek ve Suriye benzeri bir istikrarsızlığın Irak’a da sirayet etmesiyle bölgesel bir parçalanmanın önü açılacaktır.

8. Operasyonla ilgili olarak mezhep savaşı ve katliam vurgusu yapılmasının nedeni ne?

Irak ordusunun ve ona bağlı gibi gözüken ancak merkezi bir kontrolünün olmadığı Haşdi Şaabi’nin DEAŞ’la mücadele kapsamında Ramadi, Felluce ve Tikrit gibi şehirlerde insan hakları ihlalleri yaparak normal prosedürlerin dışına çıkmış olması Sünniler arasında tedirginliğin oluşmasına neden olmuştur. Öte yandan söz konusu aktörler Musul operasyonuna hazırlanırken mezhep vurgusunu çok fazla ön plana çıkarması Musul’da yaşayan Arap Sünnileri daha fazla tedirgin etmiştir. Uluslararası Af Örgütü başta olmak üzere birçok insan hakları izleme örgütü Irak ordusu ve Haşdi Şaabi’nin operasyon sırasında ve sonrasında faaliyetlerinden ihlalleri rapor etmeleri Musul için de aynı endişelerin yeniden yaşanmasına neden olmuştur. Bu nedenler gerek askeri operasyon sırasında gerekse de DEAŞ sonrası Musul’da Şiilerin bu hassasiyetleri dikkate alarak davranması gerekmektedir.

Binlerce vatandaş tank palet fabrikasına sahip çıktı
Türk Harb-İş Sendikası, Tank Palet’in özelleştirilmek istenmesine karşı Sakarya’da miting düzenledi. Binlerce vatandaşın katıldığı mitingde “Mesele fabrika özelleştirmesi değil, mesele...
Dünya nın hiçbir yerinde göçmenlere hemen vatandaşlık verilmez oy kullandırılmaz
Suriyeli göçmenlere verilen bu haklar ise ülke de sıkındı yaratmadı nedeni ise Türkiye de siyasi kollarda sıkındı var   Suriyeli...
Esenyurt’ta yürek burkan görüntüler
Esenyurt’ta uyuşturucu madde kullanarak sokakta kendinden geçen iki kişi görenlerin yüreğini sızlattı. Bazıları kendinden geçen gencin yanına giderek yardımcı olmaya...
CHP’li başkan partisinden istifa etti!
Hacıbektaş Belediye Başkanı Ali Rıza Selmanpakoğlu Cumhuriyet Halk Partisi’nden (CHP) istifa etti. Yerel seçimlerinde Hacıbektaş Belediye Başkanı Ali Rıza Selmanpakoğlu’nun...
Beylikdüzü Belediyesi ni kim alacak Mustafa Necati Işık mı Mehmet Murat Çalık mı?
AK Parti Beylikdüzü Belediye Başkan adayı Mustafa Necati Işık kimdir? AK Parti Beylikdüzü Belediye Başkan adayı Mustafa Necati Işık kimdir...
Şişli Belediyesi’ndeki cinayet davasında karar çıktı
Şişli Belediyesi İmar ve Şehircilikten Sorumlu Başkan Yardımcısı Cemil Candaş’ın iki sene önce belediye binasında başından vurularak öldürülmesine ilişkin davada...
İzmir’in Menderes ilçesinde afet geliyorum diyor
İzmir’de korkutan görüntü! Bir düden daha oluştu İzmir’in Menderes ilçesi kırsal Karakuyu Mahallesi’ndeki tarım arazilerinde rekor yağış sonrası yeni bir düden daha meydana geldi....
Halka Dönük Olmak:
Halka dönük bir yönetim modelinin merkezinde HALK vardır. Belediye ve Başkanı halkın emrinde ve hizmetindedir. Belediye hizmetlerinin yürütülme sürecinin her...
Başkan Erdoğan: Münbiç’teki saldırı ABD’nin Suriye’den çekilme kararını etkileme anlamına gelebilir
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Hırvatistan Cumhurbaşkanı Kolinda Grabar Kitaroviç ile ortak açıklama yaptı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Münbiç’te ABD askerlerine düzenlenen saldırıyla...
Ekrem İmamoğlu Ali Koç’u ziyaret etti
CHP İstanbul Büyükşehir Belediye Başkan adayı Ekrem İmamoğlu, Galatasaray’dan sonra Fenerbahçe’yi de ziyaret etti. Başkan Ali Koç’la bir araya gelen...
CHP’nin 5 il ve 65 ilçede belediye başkan adayları belli oldu
.. CHP’nin 5 il ve 65 ilçede adayları belli oldu. Açıklanan listeye göre, CHP’nin Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi için adayı Veysi...
Deniz Köken: Eyüpsultan İstanbul’un Başkentidir
AK Parti Eyüpsultan Belediye Başkan Adayı Deniz Köken, ziyaretlerini ve buluşmalarını sürdürüyor. Deniz Köken, Eyüpsultan’daki STK temsilcileri ve dernek başkanları ile bir araya geldi. Cumhurbaşkanı...
Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Trump görüştü
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ABD Başkanı Donald Trump’a Türkiye’nin Kürtlerle hiçbir sorunu olmadığını, Türkiye’nin amacının ulusal güvenliğine tehdit oluşturan terör...
Gölge gazetecinin yazısını ihbar kabul ettiler istikbaarat Teğmen Hasan Kayaoğlu’nun katilleri yargı önüne çıkacak
istikbaarat Teğmen Hasan Kayaoğlu’ intihar etmedi ailesiyle birlik de öldürüldü sonradan da intihar süsü verdiler. Yıllar önce Gölge gazeteci istikbaarat...
Mansur Yavaş, Ardahanlılarla bir araya geldi
CHP Ankara Büyükşehir Belediye Başkan Adayı Mansur Yavaş, Ardahan Dernekler Federasyonu’nun düzenlediği birlik ve beraberlik yemeğine katıldı. Yaklaşık 1500 kişinin...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ