İran’ın ‘Ulusal İnternet’i Güvenlik Getirecek mi? (Çeviri)

İran’ın ‘Ulusal İnternet’i Güvenlik Getirecek mi? (Çeviri)
  • 29.10.2016

İran’ın ‘Ulusal Bilgi Ağı’ (UBA) nihayetinde tamamlandı ve Ağustos ayının son günlerinde hükümet, Fars dilinde ‘Shoma’ olarak adlandırılan iç ağını ilan etti.

İran’ın İletişim, Bilgi ve Teknolojiden sorumlu bakanı Mahmoud Vaezi’nin açıklamasına göre ulusal internetin kurulması için ilk aşama tamamlandı. Temelleri 2010 yılında atılan sistemin hedefinin İslami içeriğin yayılması ve dijital farkındalığın artırılması olduğu hükümet tarafından dile getirilmişti.

2006 yılından bu yana UBA, iletişim altyapıları ağları kontrolünün bir parçası durumunda. Yani geçtiğimiz ay su yüzüne çıkan bu girişim yeni değil. Ancak, İran’daki hükümetin bu girişimin altında yatan motivasyonu ve halkı teşvik etme yolları değişmiş görünüyor.

Siber güvenliğin ayrılmaz bir parçası olan ulusal ağ için Hassan Rouhani, ‘ülkenin bağımsızlığı için temel taşlardan biri’ olarak tanım kullanmıştı. Devletin 2011-2016 yılı kalkınma planında proje ile ilgili şu ifadeler yer alıyor: “Ülkenin Ulusal Bilgi Ağı, dış kaynaklar tarafından tamamen saptanamaz ve geçilemez bir veri merkezi ve güvenli bir kurum içi ağla desteklenen IP tabanlı internet olmalıdır.”

‘Kendi kendine yetebilen’ sistem olarak da adlandırılan ulusal internet, ülkenin son on yılda üst düzey yatırım yaptığı kritik altyapılarının getirisi olan güvenlik ihtiyacının bir yansıması. Yetkililerin en önem verdikleri durum, ülkenin nükleer tesislerini hedef alan Stuxnet gibi zararlı yazılımlara karşı olabildiğince korunması. Bilişim ve İletişim Teknolojileri Bakanı Nasrallah Jahangard ise bu korumaya ek olarak karşı siber saldırıların önemine vurgu yapıyor: “Dünya genelinde bütün ağlar saldırı teşebbüsüne uğrar. İran’daki ağlar da haftalar önce ağır saldırılara maruz kalmıştı.” Devlet destekli bilgisayar korsanlarından oluşan ‘siber ordu’nun da geçtiğimiz yıllarda sürekli olarak batıdaki hedeflere saldırı yapması bu görüşün halihazırda devreye konulduğunun kanıtı.

Ulusal ağın diğer bir dikkat çekici yanıysa ‘hız’ı. İran Devrim Muhafızları’na yakın olan ajans Tasnim News, UBA’yı şu anki mümkün olan en iyi hıza göre 60 kat daha hızlı olarak tarif etmişti. İran, Orta Doğu’nun en fazla internet kullanıcısı oranına sahip ülkelerinden biri olsa da bant aralığı saniyede ortalama 70.5 cigabayt. İranlı araştırmacı Mehdi Yahyanejad’a göreyse büyük olasılıkla bant genişliğine konulacak ücretlendirme farkı yüzünden web sitelerini ulusal ağları tercih etmeye zorlayacak. Bu da hükümete göre gerekli yerlerde interneti toptan kapatmaktan daha iyi bir seçenek.

Veri merkezlerini ülke içinde tutmakta ısrarcı olan hükümet, geçtiğimiz Mayıs ayında Instagram, Whatsapp ve Telegram gibi yabancı uygulamalara İranlı kullanıcıların bilgilerini içeride tutma ve sansüre tabi olma konularında ültimatom vermişti. Son olarak da ‘Pokémon Go’ uygulamasına getirilen yasak dolayısıyla ülkedeki dış veri kaynağı kullanımı tartışmalara sebep olmuştu.

image002

Şema: Kullanıcıların UBA ve düzenli internet bağlantısıyla erişebilecekleri platformların karşılaştırması

Resmiyette e-devlet hizmetleri yalnızca ulusal ağlar yoluyla erişilebilir. Bu sağlık, vergilendirme ve eğitim gibi diğer hizmetleri kapsarken; küresel internetle ancak finansal ve borsa sistemlerine erişim sağlanabiliyor.

UBA Bilgi Erişimini Ne Yönde Etkileyecek?

Yetkililer, kullanıcıların küresel internete erişimine UBA’nın herhangi bir müdahalede bulunmayacağını ifade ederken, ülkedeki dijital hak savunucuları bu konuda şüpheci kalmayı uygun görüyorlar. İran’daki İnsan Haklarına Yönelik Uluslararası Mücadele grubuna göre bu girişim Batı’daki sert anlatıları haklı çıkarabilir: “Ulusal internetin gelişimi ve uygulaması, devlet dışı aktörlerin şüpheli görüldüğü, bunun yanında güvenlik, yargı ve istihbarat gibi bütün araçlara sahip olan otoritenin dünya görüşünü yansıtarak devam edecek.”

Aşağıdaki, ‘Weapons of Mouse Destruction’ adında şu an aktif olmayan internet özgürlüğü projesinin Youtube videosunda UBA’nın tanımı yapılmakta. (3.20. saniyeden sonra)

Kullanıcılara, günlük internet dolaşımları içinde herhangi bir kısıtlama getirilmeyeceğini garanti eden hükümet, UBA ve küresel internetin iki ayrı ağ olarak kalmasında ısrarcı. Bir milyondan fazla IP adresi ve Avrupa ile bağlantılı kritik veri altyapısını satın almaları, küresel internet içinde kalacaklarına işaret ediyor.

Adlarının gizli kalmasını isteyen İranlı iki internet kullanıcısı da bunun etraflarında çok ses getirmediğini, daha pek çok kişinin bu yeni uygulamadan haberdar olmadığını ifade ederken, uygulamanın günlük kullanıcıları hedef almadığını düşündüklerini de ekledi.

Merkezi Tahran’da bulunan haber ajansı Mehr’e göre planın ilk aşamasında e-devlet hizmetleri ve yerli web sayfalarına erişim sağlanacak. Şubat 2017’te tamamlanması planlanan ikinci aşamada yerli video içeriği eklenecek ve Mart 2017’ten itibaren farklı hizmetler getirilecek ve uluslararası ticaret yapan şirketlere destek sağlanacak. Ulusal internet girişiminin ne ölçüde güvenlik sağlayacağı ileride anlaşılacak olsa da her sistemin dışarıdan sızmaya açık ve belli ölçüde hasar görebileceğini eklemekte fayda var.

Aslı: Mahsa Alimardani’nin ‘Global Voices’ için yazdığı makalesi

İmamoğlu’ndan İBB personeline: Size patronluk yapmaya gelmedim
İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu, akşam saatlerinde İBB personeli ile bir araya geldi. İBB personeline “Ben size patronluk yapmaya...
Lise son sınıflara eğitim desteği müjdesi
Eyüpsultan Belediye Başkanı Deniz Köken, belediyenin üniversiteye hazırlanan lise son sınıf öğrencilerine yaptığı eğitim desteği hizmetini devam ettireceğini açıkladı. Eğitim desteği...
Türkiye deki yargı ve hukuk bu masumlar ceza alıyor suçlular ev hapsine çarpılıyor ne ülke ama
Milyonlarca gencin geleceğini ve umutlarını çalan ÖSYM eski başkanı FETO’cu Ali Demir’e ev hapsi, ”Çocuklar ölmesin” diyen minik bir bebek...
MHP’li Yaşar Yıldırım: CHP demokrasi getirmek istiyor buna müsaade etmemek gerekir
Bu ülkede kimlere kaldık be yandık mı yandık MHP Genel Başkan yardımcısı Yaşar Yıldırım yandaş medya A Haber’e bağlanarak, açıklamalarda...
İmamoğlu’ndan ilk icraat: Tabldotu eşitledi!
İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu, mesaisinin ilk gününde belediye çalışanlarıyla tanıştı. Odaları tek tek dolaşan İmamoğlu, çalışanlara başarı diledi. Son olarak...
SEVECEN ZAVALLI GÜLER YÜZLÜ İNSAN EKREM İMAMOĞLU
Seçimlerden önce ne TV kanalları nede gazeteler ve yerel gazeteler.nede gazetelerin haber siteleri Ekrem imamoğlunu yazmaya korkuyorlardı ne oldu da...
Türkiye deki siyaset ve yargı hukuk kendi vatandaşına öyle bir tuzak hazırlamış ki işten bile değil
Değiştirin bu kanunları yeder ardık Ne iş yaparsanız yapın bu sistem iş yapanları ya siyasetçinin kucağına atıyor yada yargı ve...
Und Istanbul, Türkei, um besser mazbatalarını ein Feld IMM Vorsitzender Ekrem İmamoğlu
Und Istanbul, Türkei, um besser mazbatalarını ein Feld IMM Vorsitzender Ekrem İmamoğlu Istanbul, Turquie pour obtenir une meilleure mazbatalarını un...
Türkiye ye  ve İstanbul a hayırlı olsun Mazbatasını alan Ekrem İmamoğlu İBB Başkanı
YSK resmen ilan etti: Mazbatasını alan Ekrem İmamoğlu İBB Başkanı Maltepe İlçesinin birleştirme tutanaklarının Çağlayan Adliyesi’ndeki il seçim kuruluna ulaşmasının...
Esrarengiz oda Mansur Yavaş henüz giremedi
Mansur Yavaş, o odaya henüz giremedi! Halk TV’nin canlı yayınına katılan İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, Ankara’da Mansur Yavaş...
Cin çıkarma’ bahanesiyle 700 bin lira dolandırdılar
Sivas’ta, define bulma, cin çıkarma, sıkıntıları giderme, şifa verme bahanesiyle 6 kişiyi toplam 700 bin lira dolandıran 2 şüpheli, polis...
Esenler’de kendini yakan genç, hayatını kaybetti
Esenler Kazım Karabekir Mahallesinde, yalnız yaşayan 24 yaşındaki genç, henüz bilinmeyen bir nedenle kendini yakarak yaşamına son verdi. Olay, 01.00...
Meteoroloji uyardı! ‘Kuvvetli olacak’
Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nden yapılan açıklamaya göre bugün Doğu Anadolu’nun güneydoğusu, Hatay, Rize, Kars, Ağrı, Iğdır, Bingöl, Muş, Batman ve Siirt...
BURASI İSRAİL DEĞİL TÜRKİYE
NE ÜLKE AMA  Alperen Ocakları Vakfı İstanbul İl Başkanına 1 yıl hapis cezası Karaköy’deki Neve Şalom Musevi Sinagogu’na 20 Temmuz 2017’de...
FETÖ tipi bir kumpas operasyonuyla karşı karşıyayız
Ekrem İmamoğlu’ndan ‘bavul’ göndermesi! Kesin olmayan sonuçlara göre İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı olan Ekrem İmamoğlu, Şişli’de halka seslendi. Bugün AKP...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ