Çinli Şirketlerle İş İlişkisine Girerken Dikkat Edilmesi Gerekenler (İŞ DÜNYASI)

Çinli Şirketlerle İş İlişkisine Girerken Dikkat Edilmesi Gerekenler (İŞ DÜNYASI)
  • 17.11.2016

Ülkemizden her sene on binlerce şirket Çin ile iş yapıyor, Çinli şirketlerle muhatap oluyor. Bu münasebetlerin istatistiklere yansıyan faturası 2015 yılı için 27,5 milyar dolar oldu. Yani iki ülke arasındaki ticaretin hacmi 2015 yılında 27,5 milyar dolara ulaştı. Ülkemizden Beko, Aksa Jeneratör, Çimtaş, Colins, Zorlu gibi belli başlı şirketlerin Çin’de ofisleri var. Bu şirketler Çin’le iş yapmak pratikleri konusunda derin bilgi birikimlerine sahipler. Fakat diğer yandan, biraz daha ufak çaplı şirketlerimiz var. Bu yazıyı Çin ile iş yapmak isteyen ve gerekli bilgilere ulaşmakta zorluk çeken bu tür şirketlerde çalışan iş insanları için yazıyorum.

Aslında Çinli şirketlerle iş yapmak için yapılması gerekenler sanıldığı kadar çok zor değil. Önemli olan, belli başlı bazı prensiplerden vazgeçmemek ve kurallarda ısrarcı olmak.

Genel Bilgi için Adres: Ekonomi Bakanlığı Web Sitesi

Çin ile ilgili genel bilgiler için Ekonomi Bakanlığı web sitesinde faydalı bilgiler var. Çinli şirketler ile iş yapmadan önce bu sitenin iyice incelenmesinin yerinde olacağı görüşündeyim. Sitede Çin ülke profili, ticari temsilciliklerimiz, pazar bilgileri, sektörler, ikili anlaşmalar, faydalı linkler, ekonomik görünüm, haber bloğu ve etkinlik takvimi başlıkları altında çeşitli bilgiler mevcut. Ekonomi Bakanlığı’nın web sitesine gitmek için lütfen burayı tıklayınız.

umut-ergunsu

Aşırı Pazarlık Yapmayın

Şanghay’da asgari ücret, vergiler ve sosyal sigortayı dâhil edince 3.000 RMB*. Bu miktar Kasım 2016 kuruyla 1.400 TL’yi buluyor. Türkiye’deki asgari ücretle arasındaki fark 250 TL kadar. Özellikle ülkenin doğu kesimi artık eskisi gibi değil, karın tokluğuna üretim yaptırılamıyor işçilere. Üretilen ürünün onlara da bir maliyeti var. Aşırı pazarlık yapılırsa, Çin tarafı ya eksik ürün ya da hurda gönderir. Hatta hiç ürün göndermeyebilir de. Yetkililerden öğrendiğime göre, Şanghay Ticaret Ataşeliğimize her gün en az bir tane bu şekilde ürün tedarik etmiş –daha doğrusu istediği ürünü tedarik edememiş!- Türk firması başvuruyormuş.

Fuara Katılım Sağlayın

Çinli bir firma ile iş yaparken, özellikle de Çinli bir firmadan mal alırken onun aracı değil de üretici olduğundan emin olmak gerekir. Bunu anlamanın en kolay yollarından bir tanesi Xiamen’deki mermer, Shenzen’deki elektronik, Şanghay’daki gıda fuarları gibi fuarlara katılmaktır. Fuardaki standı 50-60 metre karenin üzerinde ise büyük ihtimalle üreticidir. Fuar sonrası ofis ve fabrika ziyareti yaparak da ilgilendiğiniz firmanın üretici olup olmadığını anlayabilirsiniz.

Pazar Araştırması için Özel Şirketlere Başvurun

Ticaret Müşavirliklerinin iş tanımı şu şekilde yapılmış: Firmaları genel bilgilendirme; Türk firmaların ithalat, ihracat, yatırım, hukuki sistem, sektör potansiyeli ve fuar bilgisi, resmi mektup yazarak Çinli firmalar ile sorun yaşayan Türk firmalara yardımcı olma.

Detaylı Pazar araştırması ihtiyacı doğarsa onun için uluslararası pazar araştırması yapan şirketlere başvurmak gerekiyor.

Yetkililerden öğrendiğim bilgiye göre, 2011/1 sayılı pazar araştırması tebliği ile devletimiz 2006 yılından beri, pazar araştırması için uluslararası pazar araştırma şirketlerinden alınmak üzere, şirketlere maddi destek veriyormuş. Firma raporun bir örneği ile birlikte bağlı bulunduğu ihracatçı birliğine başvurunca, rapora verdiği ücretin %60’ını devletten alabiliyormuş.

Denetim Şart

Çin’deki firmalarda iki türlü sorun oluyor. İş ahlakına uygun hareket etmeyen şirketler olduğu gibi, işini bazen düzgün bazen de özensiz yapan tutarsız şirketler de oluyor. Denetim her zaman için şart. Kendi elemanını kontrol için gönderemeyecek firmalar için “3rd party inspection” gerekli (Fabrikaya giderek kontrol edecek). Çok cüzi bir ücretle, mal fabrikadan çıkmadan önce tespit ve düzeltme yapıldığı için sorunlar yerinde çözülüyor. Eğer “3rd party inspection” kullanılmazsa mal Türkiye’ye geldikten sonra fazladan işçilik masrafı yapmak gerekiyor. Bu da genelde masrafı katlıyor.

Yazının sonuna, geçtiğimiz yıl DEİK için yazdığım ve “Çin’de Türk Ticari Varlığını Arttırmak” başlıklı raporun sonuna koyduğum vaka çalışmasını ekliyorum. Bu çalışmada bir Alman şirketinde çalışan üst düzey bir Türk yönetici ile mülakat yapmıştım. Böylece benzer konularda Almanların nasıl çalıştığı hakkında bir fikrimiz olacaktır.

Alman Continental’ın Çin’de Çalışma Tarzı

Continental’ın Şanghay’da çalışan üst düzey bir Türk yöneticisinden, Alman şirketlerin Çin’de çalışırken önem verdikleri noktalar hakkında bilgi ve bu yöneticinin önerilerini aşağıda bulabilirsiniz.

Soru: Alman şirketleri Çin pazarına girmeden önce nasıl araştırmalar yapıyor. Büyükelçilik, Ticari Ataşelikler vb nasıl yardımcı oluyor?

Cevap: Yeni bir pazara girerken birçok konuda araştırma yapmak gerekiyor. Hukuki sistem, devlet teşvikleri, ulaşım/telekomünikasyon altyapısı, işgücü pazarı vb konular işin niteliğinden bağımsız olsa da her firma için önemli konular. Bunun yanı sıra yapılacak işle ilgili pazar, rekabet, ürün vb detayları da etraflıca inceliyoruz. Ve bu konuların her biri hakkında araştırma yapmak, talep ettiğin detay ve ürünün türüne göre çok farklılık gösteriyor. Bu nedenle Büyükelçilik/Ticari Ataşeliklerden alacağımız bilgi/destek, ilk izlenim ve genel bilgilendirme için önemli; fakat yatırım kararı için yeterli değil. Yine de bahsettiğim konularla Çin hakkında genel bilgi ve sektörel ana bilgilerin artırılmasi cok önemli. Düzenli olarak aldığımız destek ise idari konularda. Çin’den Almanya’ya göndereceğimiz çalışanların kısa-süreli/uzun-süreli vize alması konusunda ciddi avantajlarımız var. Çince konuşan Alman çalışanlar/tercümanlar bulma konusunda büyükelçiliğin desteği var. Ayrıca, bizleri gerektiğinde ilgili kurumlara yönlendirebiliyorlar.

Soru: Şirketin Çin’de gireceği sektörle ilgili bilgilere Almanya’nın Çin temsilcilikleri vasıtasıyla ulaşmak kolay mı? Bu bilgilere başka nasıl ulaşılıyor?

Cevap: Yukarıda açıkladığım gibi, ülke temsilciliklerinden alınan bilgiler faydalı fakat yeterli değil. Bu nedenle firmalar genelde pazar araştırma veya danışmanlık firmalarını kullanarak, ya da kendi pazar araştırma birimlerini kurarak kendi sektörleri ile ilgili detaylı bilgi sahibi olabiliyorlar.

Soru: Çinli şirketlere mal satarken insani ilişkilerin önemi ne? Sen üst düzey bir yönetici olarak nasıl yaklaşıyorsun ve neler öğrendin?

Cevap: İnsan ilişkileri her yerde olduğu gibi burada da çok önemli. Elbette ki Avrupa’ya kıyasla çok daha yoğun ama, özünde çok benzer. Müşteri ya da tedarikçi sana güvendikten sonra gerisi çok daha kolay. Avrupa’dan farklı olarak, Türkiye’ye benzer şekilde, müşteriler çok daha fazla ilgi/saygı bekliyor. Onların dilini konuşmak, onlarla doğrudan iletişim kurabilmek çok önemli. Örneğin; benim ekibimin tamamı yerel. Sadece İngilizceyle, yabancılar aracılığıyla iş yürütmek mümkün değil. Fakat son dönemde, özellikle hükümetle ilgili birimlerde, ilişkiye dayanan iş yaklaşımı yavaş yavaş ortadan kayboluyor. Rüşvet/çıkar sağlamaya yönelik tutumlar hükümet tarafından çok sıkı takip edilmeye başlandı.

Fakat ilişki ne kadar iyi olursa olsun, ürün kalitesi beklentinin altında ise, ya da ticari olarak rekabetçi değilse, ya da marka değeri çok yüksek değilse, herhangi bir firmanın Çin’de başarılı olma şansı yok.

Soru: Ticari bir anlaşmazlık olduğunda bunu nasıl çözdünüz? Çin’de hukuki altyapı ticari anlaşmazlığı çözmede faydalı mı? Yoksa karşı tarafla anlaşma yoluna gidilmesi daha mı uygun?

Cevap: Ticari anlaşmazlıklar konusunda pek tecrübem olmadı, ama dünyanın diğer yerlerinde olduğu gibi genelde uzlaşma tercih ediliyor.

Soru: Türk şirketlere Çin’de başarı için önereceğiniz ilk üç şey nedir?

Cevap: Çin’i ucuz üretim merkezi, kalitesiz ürünlerin satılabileceği bir yer olarak görmemeliler. Çin tüketicileri çok seçici, düşük kaliteye ve kötü ürüne tahammülleri yok.

Yerel kültürü anlamak, Çince konuşmak başarı için çok önemli. İnsan kaynaklarına ciddi yatırım yapılması gerekiyor. (Ben genel olarak çalışanlarımdan çok memnunum.)

Çin çok dinamik bir pazar olduğu için ürün geliştirme ve üretim alanlarında; olabildiğince esnek, yerel pazara yanıt verebilecek bir yapı oluşturmak çok önemli.

Dipnot

*Şanghay nüfusuna kayıtlı olanlar için asgari ücret 3530 RMB, bunun üzerine yüzde 42 vergi ekleniyor, yani toplam ödenen tutar 5012 RMB’ye ulaşıyor.

Yazar: Umut Ergunsü

Ak parti İstanbul,u kaybeden ist büyük şehir belediyesinin daire başkanları ak parti belediyelerinde başkan yardımcısı olacaklar mış
Sonun başlangıcı Ağızlarının payını almamışlar Şimdi soruyorum bu adamlar İstanbul u kaybettirdi size siz ne hakla bazı insanların başarılarını alıp...
Doğu Karadeniz’de dev operasyon: Askerlerimiz o iki PKK’lı teröristin peşinde
Asker sınır ötesinde ‘Pençe harekatı’ ile terör örgütlerine darbe üstüne darbe vururken, Doğu Karadeniz’de ise bin 700 askerle başlatılan terör...
İmamoğlu İBB’yi milyarlık borçla alıyor
30 iştiraki bulunan İBB’nin borcu, İBB Meclisi’nin mayıs ayı oturumunda açıklanan rakamlara göre 26 milyar 800 milyon TL seviyesinde. Yaklaşık...
İstanbul’ da Ekrem İmamoğlu, depremi halk kazandı
Ekrem İmamoğlu, ilk seçimde 13 bin oy önde olduğu rakibi Cumhur İttifakı’nın adayı AKP’li Binali Yıldırım’a yaklaşık 807 bin oy...
İstanbullu yeniden sandık başında: 23 Haziran İstanbul seçimi
31 Mart’ta İBB Başkanı olarak sandıktan Millet İttifakı’nın adayı Ekrem İmamoğlu çıktı. AKP ve MHP sonuçlara itiraz etti. YSK ‘seçim...
HDP’den Öcalan mektubu açıklaması: Seçim stratejimizde değişiklik yok
İmralı’da yatmakta olan bölücübaşı Abdullah Öcalan’ın akademisyen Ali Kemal Özcan vasıtasıyla yaptığı “HDP’liler seçimde tarafsız kalmalı” açıklamasının ardından gözlerin çevrildiği...
İmamoğlu: Belli ki bizim bildiklerimizin 10 katı var
Millet İttifakı’nın İstanbul Büyükşehir Belediye Başkan adayı Ekrem İmamoğlu, Sarıyer’de basın mensuplarının sorularını yanıtladı. İmamoğlu, ‘Öyle tehdit mehdit bizi yormaz....
‘Mehmedimiz Suriye,de şehit olurken Suriyeliler Türkiye de nargile ve Türk kızlarıyla geziyor’
Buna dur diyecek Devlet adamı aranıyor. Suriyeliler konusunda  “Burada ikiyüzlülük var. Bu ikiyüzlülük sadece Avrupa’da değil. Daha önce Suriyeli mülteciler...
Gaziosmanpaşa da son günlerde bir hücre evinden gazetecilere saldırı düzenleyenler kimler.
Son günlerde bu bölgede gazetecileri hedef seçtiler bu olayları planlayanlar kimler. Avrupa birliği gazetesi muhabiri gazete binasından çıktıktan sonra saldırıya...
Dizide komanda gerçekte bedelli
Söz dizisinde başrol olan Tolga Sarıtaş ve Görkem Sevindik, dizilerinin final yapmasının ardından bedelli askerlikten yararlanarak askere gittiler.    ...
Askerlere erken terhis yolu açıldı
Yeni askerlik sistemi teklifinin kabul edilen maddelerine göre, askerlik hizmeti yedek subay, yedek astsubay, erbaş ve er olarak yerine getirilecek....
Ekrem İmamoğlu na destek veren gazete ve TV kanaları medya kuruluşları takibe alındı
CHP nin İstanbul büyük şehir belediye başkan Ekrem İmamoğlu destek veren ulusal ve yerel gazeteler. Ankara merkezli takibe alındı. Bu...
Darbeyle devrilen eski Mısır Cumhurbaşkanı Mursi mahkemede hayatını kaybetti
Eski Mısır Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi, ‘casusluk’ iddiasıyla yargılandığı davanın duruşması esnasında dün 67 yaşında hayatını kaybetti. 2012 yılında halk oylamasıyla...
Ak Parti adayı Binali yıldırım neden kaybedecek CHP nin adayı Ekrem İmamoğlu neden kazanacak
 Ak Parti BİRÇOK İLÇEDE YANLIŞ YAPTI NEDEN Mİ Türkiye de ekonomik sıkındı var ak parti halk ile bölüşmedi ve birçok...
31 Mart İBB seçimlerinde hangi parti ne kadar oy aldı
31 Mart 2019 İBB seçimlerinde parti adaylarının ilçelerde aldığı oylar ne kadar oldu? Seçime giren CHP, Ak Parti, Saadet Partisi...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ