M. KEMÂL-VAHDETTİN GÖRÜŞMESİNDEKİ TARİHİ HATA

M. KEMÂL-VAHDETTİN GÖRÜŞMESİNDEKİ TARİHİ HATA
  • 20.05.2017

Vahdettin ile Atatürk meselesi her zaman tartışılmıştır. Bir taraf Vahdettin’i ‘vatan haini’ olarak damgalar, diğeri ‘M.Kemâl’i Anadolu’ya gönderen sultan’ olarak över.

vahdettin-m. kemal görüşmesi

Vahdettin’in M. Kemâl’i 3. Ordu Müfettişi olarak Anadolu’ya gönderen imzalı emri, dönemin resmî gazetesi olan Takvim-i Vekayî’de 5 Mayıs 1919’da yayınlanmıştı. Öte yandan yine Vahdettin imzalı M. Kemâl’in görevden alınma belgesi de karşı tarafın argümanları içinde yer alıyor.

 

“Tarih analizi, devrin şartları ve psikolojisiyle değerlendirilmelidir” der İlber Ortaylı. Taraflı tarih her zaman gerçeği örter, fantaziler sunar bize.
Tarihimiz bu fantazilerle dolup taştığından itibarlı tarihçilerin ve hatıratların önemi daha da artar.

 

Geçenlerde 100. yaşını kutlayan dünyanın en büyük tarihçileri arasında gösterilen Halil İnalcık (Allah daha uzun ömür versin.) büyük tarihçiliğini şuna borçludur: İnalcık tarihi, yerinde tespit eder. Örneğin Malazgirt Muharebesi’ni araştıracağı zaman, kalkıp Malazgirt Ovası’na gitmiş, veriler ışığında burada tetkiklerde bulunmuş, eldeki bilgileri arazi şartlarıyla karşılaştırmıştır. Dünyada pek az tarihçinin uyguladığı yöntem onu ‘tarihçilerin kutbu’ yapmıştır.

 

Her ne kadar tarihçi kimliği taşımamış olsak da, gazetecilikte saha çalışması mesleğin‘babafingosu’dur. Uğur Dündar’ın araştırmacı-soruşturmacı gazetecilik terimini hayatımıza uygulamaya çalıştık her zaman.

 

Bir yaşam biçimi haline getirdiğimiz düsturun gereğini yerine getirmek maksadıyla, geçen yıl YILDIZ SARAYI‘na bir ziyaret gerçekleştirdim.

 

Topkapı Sarayı’nı herkes bilir de, Yıldız mahzundur. Beşiktaş’ta herkes önünden geçer, lakin kimse görmez. İttihat ve Terakki dönemiyle, cumhuriyetin hışmı; içine kapanık bir çehreye bürümüştür sarayı. Yağmalanmış hazinesi, unutulmuş kimliği ile Barbaros yokuşuna sinmiştir adeta.

 

**********

 

Ali Koç’un başkanlığını yaptığı Yıldız Sarayı Vakfı’nın Genel Başkan Yardımcısı mihmandarlığında geziyorum sarayı. Bir köşeye geldik mihmandar anlatmaya başladı. “Burası Sultan Vahdettin ile M. Kemâl’in İstanbul’dan ayrılmadan önce görüştükleri köşe.”

 

Bu köşede ne olmuştu?

 

Bir devletin kaderi belki de bu köşede tayin edildi. Bir milletin uyanışı belki de bu köşede konuşuldu.

**********

 

  1. Kemâl 1932-1933 yıllarında Ankara’da görev yapan ABD Büyükelçisi Charles H. Sherrill’e Vahdettin ile son görüşmesini anlatmış,  Sherrill bu görüşmeyi ‘Mustafa Kemal’in Bana Anlattıkları’adlı kitabında nakletmişti..

    Sherrill’in yazdıklarını da ünlü cumhuriyet tarihçisi Cemâl Kutay ‘sohbetler’ adlı kitabının 104. sayfasında yer vermişti.

 

Önce kitapta yazanlara bir göz atalım:

– “Odaya girdiğim zaman, sultan şurada bir masanın yanında oturuyordu, (odanın çabucak çizdiği krokisinde sultanın bulunduğu yeri kırmızı kalemle işaretlemişti). Ben burada idim (burasıda mavi kalemle noktalanmıştı). Bir pencere vardı (pencerenin bulunduğu yere bir P harfi koymuştu). Sultan benimle konuşurken durmadan pencereden dışarı bakıyordu.”

Heyecanla sormuştum:

– “Acaba pencerenin dışında ne vardı?”

Mustafa Kemal bu sorunun cevabını vermeden önce, önündeki kağıda mavi kalemle gemilerin krokisini çizmiş ve sonra bana dönerek:

-“Yıldız Sarayı’nın hemen karşısında, Boğaz’da demirli duran müttefik donanmasına bakıyordu” demişti.

 

Kitapta M. Kemâl’in görüşmeyi Sherrill’a anlatırken çizdiği kroki de yer alıyor. İşte kroki:

2

Krokide; uzun dikdörtgenler işgal gemilerini, daireler Vahdettin ve M. Kemâl’i temsil ediyor.

(Yukarıdaki fotoğraf Yıldız Sarayı’nda da bulunuyor. Hem de nerede biliyor musunuz. Vahdettin-M. Kemal görüşmesinin yapıldığı köşede, tabela gibi dikilmiş şekilde.)

 

İŞTE TARİHİ YANILGI

 

2006 yılında 97 yaşında kaybettiğimiz cumhuriyet tarihçisi Cemâl Kutay, Sherrill’in kitabındaki olayı aynen kendi kitabına nakşederken, sanırım Yıldız Sarayı’na gitmemiş, görüşmenin yapıldığı salonu görmemişti.

Üzücü…

 

“Gittim, gördüm, yazdım.” Diyememiştir. Ben diyorum. (Egoma sağlık.)

 

Espri bir yana, ünlü tarihçilerin de yanılgısı olacaktır. Beşer şaşar.

 

Gelelim yanılgıya:

 

Aşağıda Yıldız Sarayı’nda Vahdettin ve M. Kemâl’in görüşme yaptığı salonun 2 fotoğrafını göreceksiniz.

Birincisi o yıllarda çekilmiş, ikincisi de benim ziyaret esnasında çektiğim fotoğraf. Açı farkı olabilir lakin her ikisi de, görüşmenin yapıldığı noktayı gösteriyor.

 

Fotoğraflara dikkatle bakın lütfen. Görüşmenin olduğu yerde herhangi bir pencere yok. Kapatılmış olma ihtimali hiç yok. 100 yıl önce çalınan tabloların çivileri bile duruyor duvarlarda. Sarayın orijinalliği hiç bozulmamış.

3-vert

Bu kanıt yeterli mi?

 

Benim için yetersiz.

 

O esnada ayağa kalkıp birkaç adım atarak pencereden dışarı bakmış olabilirler.

 

Bunu da göz önüne alarak, etrafı iyice kontrol ettim. Yakında pencere yok.

 

“Uzaktaki pencereye gitmiş olamazlar mı?” diye bir soru da takılabilir aklımıza.

 

Saray pencerelerinden hiçbir şekilde denizin görünmesi mümkün değil. Hepsi sarayın büyük ağaçlarla dolu bahçesine bakıyor. (Saray bahçesinde dev ağaçlar yüz yıl önce olmayabilir. Bu tezimiz için sorun teşkl etmiyor.) Sarayın bir de alt bahçesi var. Orası da Yıldız Parkı. Yüksek bir duvar ile ayrılmış. Sarayın pencereleri geniş saray bahçesine bakıyor. Sarayın yüksek dış duvarları mevcut.

 

Bir bir tetkik ettim.

 

Sadece ve sadece sarayın bahçesinin Marmara Denizi tarafındaki köşesinde bulunan Cihannüma Köşkü’nün üst katından denizi görebilmek mümkün. Abdülhamid buraya gelerek dürbünle denizi ve halkı seyredermiş.

Düşman donanmasını görebilmek için Dolmabahçe veya Çırağan Sarayı’nın penceresinden bakmak gerek.

Bir yanılgı söz konusu fakat kim yanılıyor veya yanıltıyor cevaplamak güç.

 

ABD büyükelçisi Sherrill, M. Kemâl’in anlattıklarını çarpıtmış mı?

 

Yoksa M. Kemâl, Sherrill’i yanıltmış mı, bilemiyorum.

 

Ortadaki gerçek  Sherrill’in kitabında yazdığı gibi olamayacağı.

 

Vahdettin, M. Kemâl ile görüşmesinde pencereden işgal kuvvetlerine bakmış ve görmüş olamaz.


DİKKAT: TÜM HAKLARI SAKLIDIR. Yazının ve fotoğrafların  izinsiz olarak BİR KISMI VEYA TAMAMININ her türlü ortamda kullanılması, 5846 sayılı fikir ve sanat eserleri kanunu gereğince yasaktır. Sanal ortamda sadece link verilerek paylaşılabilir.

2nd October 2015, Kemal Kaplan tarafından yayınlandı

Etiketler: Cemal Kutay Charles H. Sherrill Cihannüma Köşkü Halil İnalcık kemal kaplan M. Kemal Vahdettin Yıldız baskını Yıldız Sarayı Yıldız Yağması İlber Ortaylıİttihat ve Terakki

Allah belanızı versin sizin Türkiye yi ne hale getirdiler
Size laf edeceğiz ama küfürde edeceğiz de sizin seviyenize ineceğiz diye küfür etmiyoruz Sadece şunu söylüyoruz  Allah belanızı versin sizin...
Şişli için yapılan anket açıklandı: Sarıgül geri dönüyor
Metropol anketine göre Şişli’de yerel seçimi CHP ve AK Parti’den de oy alarak Mustafa Sarıgül’ün kazanma ihtimali yüksek. İnternet İstanbul’un...
Fetullah Gülen Türkiye’ye getiriliyor Yalanı
Fetullah Gülen ye getirilse eğer Türkiye de gizli hücreler uyanır ve Türkiye bunu kaldıramaz Fetullah Gülen tarikatı öyle bilindiği gibi bir...
Deniz Köken’den futbol resitali
DENİZ KÖKEN VE GENÇ EYÜPSPORLULARDAN FUTBOL RESİTALİ  Sportmen kişiliğiyle tanınan Eyüpsultan Belediye Başkan Adayı Deniz Köken, Eyüpspor’un U12, U14 ve U15 kategorisinde top koşturan genç futbolcuların idmanını...
Erdoğan: Ne pahasına olursa olsun bu terör koridorunu yıkacağız
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, partisinin Burdur mitinginde konuştu. Erdoğan, ‘Ne pahasına olursa olsun bu terör koridorunu yıkacağız’ dedi ve, ‘Belki...
Ozan Arif son yolculuğuna uğurlandı
Tedavi gördüğü hastanede hayatını kaybeden Ozan Arif, Samsun’da binlerce kişinin katıldığı cenaze töreniyle son yolculuğuna uğurlandı. Törene İYİ Parti Genel...
CHP İstanbul Gaziosmanpaşa İlçesi Belediye Başkan Adayı Erkan Kaya
Gaziosmanpaşa Barınma Derneğini ziyaret etti    
10 yıl içinde İstanbul da 7’den büyüklüğünde deprem olacak
İstanbul nüfusunun yüzde 68 ölecek ve yüzde 16 sı sakat kalacak   İstanbul’un Kartal ilçesinde çöken binayı 20 günde kaldıran...
Gaziosmanpaşa Sokak kültür merkezi
Ali galip bey caddesi yönetim iş merkezi kat 1. Gaziosmanpaşa İstanbul İstanbul’da iki şubesiyle faaliyette bulunan Sokak Kültür Merkezleri, sanatın...
Kartal da görüldü ki beklenen Istanbul Depremi Türkiye’nin ipini çekebilir….!!!
Altını çizerek başlamak istiyorum. Ulkemizde İmar ve Şehircilik eşittir ‘İlkellik’ ve ‘İllegalite’ dir. Deprem olmadı, sel gelmedi, Istanbul Kartal da dev bir...
GEÇEN YIL 2018 de 73 BİN 861 HIRSIZLIK OLAYI YAŞANDIK
ülke de HIRSIZLIK OLAYI çoğaldı ne memleket ama 2018 yılında yaşanan hırsızlık sayısı belli olurken, bu tür olayların en çok...
MHK toptan istifa etti!
MHK Başkanı Yusuf Namoğlu’nun görevinden istifa etmesinin ardından tüm yönetim kurulu üyeleri, istifalarını Türkiye Futbol Federasyonu Başkanlığı’na verdi. Türkiye Futbol...
70 üstü puan alma zorunluluğu geliyor!
Adli ve idari yargı hakim adaylığı mülakatına katılabilmek için yazılı sınavda 100 üzerinden en az 70 puan alma şartı aranacak;...
Mansur Yavaş: Allah’ın nimetinden bir katrilyon kar edildi
Ankara belediyesinin çok fazla borcu olduğuyla ilgili bir soruyu Millet İttifakı adayı Mansur Yavaş, “Bir defa vatandaşın parasını harcıyor. Ankara’ya...
İmamoğlu’ndan Erdoğan’a ‘çöp’ yanıtı: Arayın bana sorun
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “Beylikdüzü’nde bile arka mahallelerinde çöp yığınları var. Beylikdüzü bunun hesabını herhalde soracaktır.” sözlerine yanıt veren İmamoğlu “Yanlış bilgi...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ