M. KEMÂL-VAHDETTİN GÖRÜŞMESİNDEKİ TARİHİ HATA

M. KEMÂL-VAHDETTİN GÖRÜŞMESİNDEKİ TARİHİ HATA
  • 20.05.2017

Vahdettin ile Atatürk meselesi her zaman tartışılmıştır. Bir taraf Vahdettin’i ‘vatan haini’ olarak damgalar, diğeri ‘M.Kemâl’i Anadolu’ya gönderen sultan’ olarak över.

vahdettin-m. kemal görüşmesi

Vahdettin’in M. Kemâl’i 3. Ordu Müfettişi olarak Anadolu’ya gönderen imzalı emri, dönemin resmî gazetesi olan Takvim-i Vekayî’de 5 Mayıs 1919’da yayınlanmıştı. Öte yandan yine Vahdettin imzalı M. Kemâl’in görevden alınma belgesi de karşı tarafın argümanları içinde yer alıyor.

 

“Tarih analizi, devrin şartları ve psikolojisiyle değerlendirilmelidir” der İlber Ortaylı. Taraflı tarih her zaman gerçeği örter, fantaziler sunar bize.
Tarihimiz bu fantazilerle dolup taştığından itibarlı tarihçilerin ve hatıratların önemi daha da artar.

 

Geçenlerde 100. yaşını kutlayan dünyanın en büyük tarihçileri arasında gösterilen Halil İnalcık (Allah daha uzun ömür versin.) büyük tarihçiliğini şuna borçludur: İnalcık tarihi, yerinde tespit eder. Örneğin Malazgirt Muharebesi’ni araştıracağı zaman, kalkıp Malazgirt Ovası’na gitmiş, veriler ışığında burada tetkiklerde bulunmuş, eldeki bilgileri arazi şartlarıyla karşılaştırmıştır. Dünyada pek az tarihçinin uyguladığı yöntem onu ‘tarihçilerin kutbu’ yapmıştır.

 

Her ne kadar tarihçi kimliği taşımamış olsak da, gazetecilikte saha çalışması mesleğin‘babafingosu’dur. Uğur Dündar’ın araştırmacı-soruşturmacı gazetecilik terimini hayatımıza uygulamaya çalıştık her zaman.

 

Bir yaşam biçimi haline getirdiğimiz düsturun gereğini yerine getirmek maksadıyla, geçen yıl YILDIZ SARAYI‘na bir ziyaret gerçekleştirdim.

 

Topkapı Sarayı’nı herkes bilir de, Yıldız mahzundur. Beşiktaş’ta herkes önünden geçer, lakin kimse görmez. İttihat ve Terakki dönemiyle, cumhuriyetin hışmı; içine kapanık bir çehreye bürümüştür sarayı. Yağmalanmış hazinesi, unutulmuş kimliği ile Barbaros yokuşuna sinmiştir adeta.

 

**********

 

Ali Koç’un başkanlığını yaptığı Yıldız Sarayı Vakfı’nın Genel Başkan Yardımcısı mihmandarlığında geziyorum sarayı. Bir köşeye geldik mihmandar anlatmaya başladı. “Burası Sultan Vahdettin ile M. Kemâl’in İstanbul’dan ayrılmadan önce görüştükleri köşe.”

 

Bu köşede ne olmuştu?

 

Bir devletin kaderi belki de bu köşede tayin edildi. Bir milletin uyanışı belki de bu köşede konuşuldu.

**********

 

  1. Kemâl 1932-1933 yıllarında Ankara’da görev yapan ABD Büyükelçisi Charles H. Sherrill’e Vahdettin ile son görüşmesini anlatmış,  Sherrill bu görüşmeyi ‘Mustafa Kemal’in Bana Anlattıkları’adlı kitabında nakletmişti..

    Sherrill’in yazdıklarını da ünlü cumhuriyet tarihçisi Cemâl Kutay ‘sohbetler’ adlı kitabının 104. sayfasında yer vermişti.

 

Önce kitapta yazanlara bir göz atalım:

– “Odaya girdiğim zaman, sultan şurada bir masanın yanında oturuyordu, (odanın çabucak çizdiği krokisinde sultanın bulunduğu yeri kırmızı kalemle işaretlemişti). Ben burada idim (burasıda mavi kalemle noktalanmıştı). Bir pencere vardı (pencerenin bulunduğu yere bir P harfi koymuştu). Sultan benimle konuşurken durmadan pencereden dışarı bakıyordu.”

Heyecanla sormuştum:

– “Acaba pencerenin dışında ne vardı?”

Mustafa Kemal bu sorunun cevabını vermeden önce, önündeki kağıda mavi kalemle gemilerin krokisini çizmiş ve sonra bana dönerek:

-“Yıldız Sarayı’nın hemen karşısında, Boğaz’da demirli duran müttefik donanmasına bakıyordu” demişti.

 

Kitapta M. Kemâl’in görüşmeyi Sherrill’a anlatırken çizdiği kroki de yer alıyor. İşte kroki:

2

Krokide; uzun dikdörtgenler işgal gemilerini, daireler Vahdettin ve M. Kemâl’i temsil ediyor.

(Yukarıdaki fotoğraf Yıldız Sarayı’nda da bulunuyor. Hem de nerede biliyor musunuz. Vahdettin-M. Kemal görüşmesinin yapıldığı köşede, tabela gibi dikilmiş şekilde.)

 

İŞTE TARİHİ YANILGI

 

2006 yılında 97 yaşında kaybettiğimiz cumhuriyet tarihçisi Cemâl Kutay, Sherrill’in kitabındaki olayı aynen kendi kitabına nakşederken, sanırım Yıldız Sarayı’na gitmemiş, görüşmenin yapıldığı salonu görmemişti.

Üzücü…

 

“Gittim, gördüm, yazdım.” Diyememiştir. Ben diyorum. (Egoma sağlık.)

 

Espri bir yana, ünlü tarihçilerin de yanılgısı olacaktır. Beşer şaşar.

 

Gelelim yanılgıya:

 

Aşağıda Yıldız Sarayı’nda Vahdettin ve M. Kemâl’in görüşme yaptığı salonun 2 fotoğrafını göreceksiniz.

Birincisi o yıllarda çekilmiş, ikincisi de benim ziyaret esnasında çektiğim fotoğraf. Açı farkı olabilir lakin her ikisi de, görüşmenin yapıldığı noktayı gösteriyor.

 

Fotoğraflara dikkatle bakın lütfen. Görüşmenin olduğu yerde herhangi bir pencere yok. Kapatılmış olma ihtimali hiç yok. 100 yıl önce çalınan tabloların çivileri bile duruyor duvarlarda. Sarayın orijinalliği hiç bozulmamış.

3-vert

Bu kanıt yeterli mi?

 

Benim için yetersiz.

 

O esnada ayağa kalkıp birkaç adım atarak pencereden dışarı bakmış olabilirler.

 

Bunu da göz önüne alarak, etrafı iyice kontrol ettim. Yakında pencere yok.

 

“Uzaktaki pencereye gitmiş olamazlar mı?” diye bir soru da takılabilir aklımıza.

 

Saray pencerelerinden hiçbir şekilde denizin görünmesi mümkün değil. Hepsi sarayın büyük ağaçlarla dolu bahçesine bakıyor. (Saray bahçesinde dev ağaçlar yüz yıl önce olmayabilir. Bu tezimiz için sorun teşkl etmiyor.) Sarayın bir de alt bahçesi var. Orası da Yıldız Parkı. Yüksek bir duvar ile ayrılmış. Sarayın pencereleri geniş saray bahçesine bakıyor. Sarayın yüksek dış duvarları mevcut.

 

Bir bir tetkik ettim.

 

Sadece ve sadece sarayın bahçesinin Marmara Denizi tarafındaki köşesinde bulunan Cihannüma Köşkü’nün üst katından denizi görebilmek mümkün. Abdülhamid buraya gelerek dürbünle denizi ve halkı seyredermiş.

Düşman donanmasını görebilmek için Dolmabahçe veya Çırağan Sarayı’nın penceresinden bakmak gerek.

Bir yanılgı söz konusu fakat kim yanılıyor veya yanıltıyor cevaplamak güç.

 

ABD büyükelçisi Sherrill, M. Kemâl’in anlattıklarını çarpıtmış mı?

 

Yoksa M. Kemâl, Sherrill’i yanıltmış mı, bilemiyorum.

 

Ortadaki gerçek  Sherrill’in kitabında yazdığı gibi olamayacağı.

 

Vahdettin, M. Kemâl ile görüşmesinde pencereden işgal kuvvetlerine bakmış ve görmüş olamaz.


DİKKAT: TÜM HAKLARI SAKLIDIR. Yazının ve fotoğrafların  izinsiz olarak BİR KISMI VEYA TAMAMININ her türlü ortamda kullanılması, 5846 sayılı fikir ve sanat eserleri kanunu gereğince yasaktır. Sanal ortamda sadece link verilerek paylaşılabilir.

2nd October 2015, Kemal Kaplan tarafından yayınlandı

Etiketler: Cemal Kutay Charles H. Sherrill Cihannüma Köşkü Halil İnalcık kemal kaplan M. Kemal Vahdettin Yıldız baskını Yıldız Sarayı Yıldız Yağması İlber Ortaylıİttihat ve Terakki

İşte gerçekler 
Vakıfları teşeron için kullanmışlar Kimsenin bilmediği gerçekleri açıklayacak İstanbul büyük şehir belediyesi vakıflara giden bu paraların birçoğu evraklar da gitmiş...
Gaziosmanpaşa CHP secim çalışmalarına hız verdi
2019 seçimlerin de büyükşehir belediye başkanı Ekrem İmamoğlu nu büyükşehir belediye başkanı yapmak için tüm teşkilat çalışmaya başladı gop meydanında...
‘Gökçek’in araçları’ belediye garajına çekildi
Gökçek, belediye başkanlığından ayrıldıktan sonra valilik komisyon kararıyla kendisine cip tahsis edildiğini söyledi. Ankara Belediye Başkanı Mansur Yavaş, belediyede 3...
Satılıyor mu! 11 Milyar Dolar değer biçildi
Türkiye’nin iki büyük mega projesinde özel işletmeler paylarını satmaya hazırlanıyor. Üçüncü Köprü için İtalyanlar Çinliler ile pazarlık halinde. Üçüncü havalimanı...
Torun Center faciası davasında; istinaf, beraat ve adli para cezası kararlarını onadı
25 kişi hakkında “taksirle ölüme neden olma” suçundan 22 yıl 6 aya kadar hapis istemiyle iddianame hazırlanmıştı. İstinaf Mahkemesi, Mecidiyeköy’de...
100 bin asker erken terhis oluyor
İktidar ve muhalefetin uzlaşması ile askerlik teklifi üç saatlik mesai sonrası kabul edildi. Askerî kaynaklar altı aylık süreyi dolduran askerlerin...
Ekrem İmamoğlu Halk Arenası’nda… Kaçıranlar için bir daha!
İstanbul’un seçilmiş Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu, Uğur Dündar ile Halk Arenası’na konuk oldu. SÖZCÜ TV’den canlı yayınlanan programı kaçıranlar ve...
Pendik’te İmamoğlu izdihamı
İstanbul’un seçilmiş Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamooğlu, Pendik’te semt pazarını ziyaret etti. İmamoğlu, vatandaşların ve pazarcıların sorularını dinledi. Karşısında İmamoğlu’nu...
Trabzonlulara ‘Yunan’ diyen AKP’li başkan için suç duyurusu
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Meclis Üyesi Nadir Ataman, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkan adayı CHP İstanbul Büyükşehir Belediye Başkan Adayı Ekrem İmamoğlu...
Der 5-jährige Zeynep Sargin wird in Deutschland für die Familie gesucht.
Diese Medikamente sind auch in Deutschland erhältlich, aber NCL Typ 2 SMA-Krankheit wurde diagnostiziert Desperate father ‘ s rebellion: ich...
İstanbul kararına karşı çıkan 4 üyenin muhaet şerhi
Yüksek Seçim Kurulu’nun 6 Mayıs’ta iptal ettiği İstanbul Büyükşehir Belediye seçimlerinin gerekçeli kararı açıklandı. YSK’nın 11 üyesinden 7 sinin iptal...
Gaziosmanpaşa CHP İftarda Buluşturdu
Gaziosmanpaşa CHP geleneksel iftar daveti bu yılda devam etti.  Kurum müdürleri, siyasi parti temsilcileri, muhtarlar, stk temsilcileri, hayırsever iş adamları,...
CHP’li Başkan sinirlendi: Hırsızlığınızı, yolsuzluğunuzu her yerde açıklayacağım
Kırşehir’in CHP’li Belediye Başkanı Selahattin Ekicioğlu, meclis toplantısında seçimden önce fazladan harcanan 7-8 milyon liranın araştırılması için komisyon kurulmasını istedi....
 İmamoğlu vaatlerini açıkladı! Dar gelirliye 6.000 ile 13.000 lira arası yardım
İstanbul’un seçilmiş Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu 23 Haziran seçimlerindeki izleyeceği yol haritasını ve vaatlerini açıkladı. ‘Emaneti haksızca elimizden aldılar. Ama...
23 Haziran’da yapılacak secim hileleri
İstanbul da hazırlıklar tamam oy kullanmayanların adına oy kullanacaklar. Okullardaki Sandık başkanına dikkat edin verilen kimlik aynımı diye birde yandaki...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ