M. KEMÂL-VAHDETTİN GÖRÜŞMESİNDEKİ TARİHİ HATA

M. KEMÂL-VAHDETTİN GÖRÜŞMESİNDEKİ TARİHİ HATA
  • 20.05.2017

Vahdettin ile Atatürk meselesi her zaman tartışılmıştır. Bir taraf Vahdettin’i ‘vatan haini’ olarak damgalar, diğeri ‘M.Kemâl’i Anadolu’ya gönderen sultan’ olarak över.

vahdettin-m. kemal görüşmesi

Vahdettin’in M. Kemâl’i 3. Ordu Müfettişi olarak Anadolu’ya gönderen imzalı emri, dönemin resmî gazetesi olan Takvim-i Vekayî’de 5 Mayıs 1919’da yayınlanmıştı. Öte yandan yine Vahdettin imzalı M. Kemâl’in görevden alınma belgesi de karşı tarafın argümanları içinde yer alıyor.

 

“Tarih analizi, devrin şartları ve psikolojisiyle değerlendirilmelidir” der İlber Ortaylı. Taraflı tarih her zaman gerçeği örter, fantaziler sunar bize.
Tarihimiz bu fantazilerle dolup taştığından itibarlı tarihçilerin ve hatıratların önemi daha da artar.

 

Geçenlerde 100. yaşını kutlayan dünyanın en büyük tarihçileri arasında gösterilen Halil İnalcık (Allah daha uzun ömür versin.) büyük tarihçiliğini şuna borçludur: İnalcık tarihi, yerinde tespit eder. Örneğin Malazgirt Muharebesi’ni araştıracağı zaman, kalkıp Malazgirt Ovası’na gitmiş, veriler ışığında burada tetkiklerde bulunmuş, eldeki bilgileri arazi şartlarıyla karşılaştırmıştır. Dünyada pek az tarihçinin uyguladığı yöntem onu ‘tarihçilerin kutbu’ yapmıştır.

 

Her ne kadar tarihçi kimliği taşımamış olsak da, gazetecilikte saha çalışması mesleğin‘babafingosu’dur. Uğur Dündar’ın araştırmacı-soruşturmacı gazetecilik terimini hayatımıza uygulamaya çalıştık her zaman.

 

Bir yaşam biçimi haline getirdiğimiz düsturun gereğini yerine getirmek maksadıyla, geçen yıl YILDIZ SARAYI‘na bir ziyaret gerçekleştirdim.

 

Topkapı Sarayı’nı herkes bilir de, Yıldız mahzundur. Beşiktaş’ta herkes önünden geçer, lakin kimse görmez. İttihat ve Terakki dönemiyle, cumhuriyetin hışmı; içine kapanık bir çehreye bürümüştür sarayı. Yağmalanmış hazinesi, unutulmuş kimliği ile Barbaros yokuşuna sinmiştir adeta.

 

**********

 

Ali Koç’un başkanlığını yaptığı Yıldız Sarayı Vakfı’nın Genel Başkan Yardımcısı mihmandarlığında geziyorum sarayı. Bir köşeye geldik mihmandar anlatmaya başladı. “Burası Sultan Vahdettin ile M. Kemâl’in İstanbul’dan ayrılmadan önce görüştükleri köşe.”

 

Bu köşede ne olmuştu?

 

Bir devletin kaderi belki de bu köşede tayin edildi. Bir milletin uyanışı belki de bu köşede konuşuldu.

**********

 

  1. Kemâl 1932-1933 yıllarında Ankara’da görev yapan ABD Büyükelçisi Charles H. Sherrill’e Vahdettin ile son görüşmesini anlatmış,  Sherrill bu görüşmeyi ‘Mustafa Kemal’in Bana Anlattıkları’adlı kitabında nakletmişti..

    Sherrill’in yazdıklarını da ünlü cumhuriyet tarihçisi Cemâl Kutay ‘sohbetler’ adlı kitabının 104. sayfasında yer vermişti.

 

Önce kitapta yazanlara bir göz atalım:

– “Odaya girdiğim zaman, sultan şurada bir masanın yanında oturuyordu, (odanın çabucak çizdiği krokisinde sultanın bulunduğu yeri kırmızı kalemle işaretlemişti). Ben burada idim (burasıda mavi kalemle noktalanmıştı). Bir pencere vardı (pencerenin bulunduğu yere bir P harfi koymuştu). Sultan benimle konuşurken durmadan pencereden dışarı bakıyordu.”

Heyecanla sormuştum:

– “Acaba pencerenin dışında ne vardı?”

Mustafa Kemal bu sorunun cevabını vermeden önce, önündeki kağıda mavi kalemle gemilerin krokisini çizmiş ve sonra bana dönerek:

-“Yıldız Sarayı’nın hemen karşısında, Boğaz’da demirli duran müttefik donanmasına bakıyordu” demişti.

 

Kitapta M. Kemâl’in görüşmeyi Sherrill’a anlatırken çizdiği kroki de yer alıyor. İşte kroki:

2

Krokide; uzun dikdörtgenler işgal gemilerini, daireler Vahdettin ve M. Kemâl’i temsil ediyor.

(Yukarıdaki fotoğraf Yıldız Sarayı’nda da bulunuyor. Hem de nerede biliyor musunuz. Vahdettin-M. Kemal görüşmesinin yapıldığı köşede, tabela gibi dikilmiş şekilde.)

 

İŞTE TARİHİ YANILGI

 

2006 yılında 97 yaşında kaybettiğimiz cumhuriyet tarihçisi Cemâl Kutay, Sherrill’in kitabındaki olayı aynen kendi kitabına nakşederken, sanırım Yıldız Sarayı’na gitmemiş, görüşmenin yapıldığı salonu görmemişti.

Üzücü…

 

“Gittim, gördüm, yazdım.” Diyememiştir. Ben diyorum. (Egoma sağlık.)

 

Espri bir yana, ünlü tarihçilerin de yanılgısı olacaktır. Beşer şaşar.

 

Gelelim yanılgıya:

 

Aşağıda Yıldız Sarayı’nda Vahdettin ve M. Kemâl’in görüşme yaptığı salonun 2 fotoğrafını göreceksiniz.

Birincisi o yıllarda çekilmiş, ikincisi de benim ziyaret esnasında çektiğim fotoğraf. Açı farkı olabilir lakin her ikisi de, görüşmenin yapıldığı noktayı gösteriyor.

 

Fotoğraflara dikkatle bakın lütfen. Görüşmenin olduğu yerde herhangi bir pencere yok. Kapatılmış olma ihtimali hiç yok. 100 yıl önce çalınan tabloların çivileri bile duruyor duvarlarda. Sarayın orijinalliği hiç bozulmamış.

3-vert

Bu kanıt yeterli mi?

 

Benim için yetersiz.

 

O esnada ayağa kalkıp birkaç adım atarak pencereden dışarı bakmış olabilirler.

 

Bunu da göz önüne alarak, etrafı iyice kontrol ettim. Yakında pencere yok.

 

“Uzaktaki pencereye gitmiş olamazlar mı?” diye bir soru da takılabilir aklımıza.

 

Saray pencerelerinden hiçbir şekilde denizin görünmesi mümkün değil. Hepsi sarayın büyük ağaçlarla dolu bahçesine bakıyor. (Saray bahçesinde dev ağaçlar yüz yıl önce olmayabilir. Bu tezimiz için sorun teşkl etmiyor.) Sarayın bir de alt bahçesi var. Orası da Yıldız Parkı. Yüksek bir duvar ile ayrılmış. Sarayın pencereleri geniş saray bahçesine bakıyor. Sarayın yüksek dış duvarları mevcut.

 

Bir bir tetkik ettim.

 

Sadece ve sadece sarayın bahçesinin Marmara Denizi tarafındaki köşesinde bulunan Cihannüma Köşkü’nün üst katından denizi görebilmek mümkün. Abdülhamid buraya gelerek dürbünle denizi ve halkı seyredermiş.

Düşman donanmasını görebilmek için Dolmabahçe veya Çırağan Sarayı’nın penceresinden bakmak gerek.

Bir yanılgı söz konusu fakat kim yanılıyor veya yanıltıyor cevaplamak güç.

 

ABD büyükelçisi Sherrill, M. Kemâl’in anlattıklarını çarpıtmış mı?

 

Yoksa M. Kemâl, Sherrill’i yanıltmış mı, bilemiyorum.

 

Ortadaki gerçek  Sherrill’in kitabında yazdığı gibi olamayacağı.

 

Vahdettin, M. Kemâl ile görüşmesinde pencereden işgal kuvvetlerine bakmış ve görmüş olamaz.


DİKKAT: TÜM HAKLARI SAKLIDIR. Yazının ve fotoğrafların  izinsiz olarak BİR KISMI VEYA TAMAMININ her türlü ortamda kullanılması, 5846 sayılı fikir ve sanat eserleri kanunu gereğince yasaktır. Sanal ortamda sadece link verilerek paylaşılabilir.

2nd October 2015, Kemal Kaplan tarafından yayınlandı

Etiketler: Cemal Kutay Charles H. Sherrill Cihannüma Köşkü Halil İnalcık kemal kaplan M. Kemal Vahdettin Yıldız baskını Yıldız Sarayı Yıldız Yağması İlber Ortaylıİttihat ve Terakki

‘Sultani Sohbetler’in İlkinde Gençlere Yönelik Yurt Dışı Proje Fırsatları Konuşuldu
Sultangazi Belediyesi yepyeni bir programa merhaba dedi. Prof. Dr. Fuat Sezgin Bilim, Kültür ve Sanat Sezonu kapsamında vatandaşlarla buluşan “Sultani...
LALELİ  ESNAFI KAN AĞLIYOR
Ticaret merkezi olarak bilinen İstanbul Laleli Esnafı Pandemiden sonra bir türlü toparlanamadı. Sokakların bomboş kaldığı Lalelide esnafların bir bir kepenk...
SÜPER ÖĞRENCİLER SINAVI
Sınav Tarihi:   17-18-19 AralıkKademeler:   4-5-6-7-8-9-10-11. Sınıflar Sınav İçeriği :                ⤵    🖊 2 Bölüm (sözel-sayısal) ...
Çocuklar İçin; En Eğlenceli Hafta Sonlarının Adresi Sultangazi
Sultangazi Belediyesi’nin çocuklara yönelik etkinlikleri büyük bir ilgiyle karşılanıyor. Geçtiğimiz hafta sonu sahne alan “Pamuk Dede Masalı” ile “Balon Show”’da...
Sedat Peker gözaltına alındı!
El Cezire iddia etti! Katar merkezli yayın organı El Cezire, organize suç örgütü lideri olduğu iddiasıyla hakkında yakalama kararı bulunan...
YENİ BİR MAFYA BABASI DOĞUYOR
Yurt dışında Karadağ başkenti podgaritsa lideri Sırbistan mafya çatışması  insan kaçakçıları infaz timi kaçakçı lideri Özkan ölüm kusmaya devam ediyor....
Engelli Vatandaşlarımız İçin Fizyoterapi ve Ergoterapi Ünitelerini Hizmete Açtık
Gaziosmanpaşa Belediyesi, engelli vatandaşlara sağlık hizmetlerinin verileceği fizyoterapi ve ergoterapi ünitelerini, 3 Aralık Dünya Engelliler Günü’nde açtı.Gaziosmanpaşa Belediyesi tarafından fiziksel...
Eyüpsultan’da çok özel bir gece
Eyüpsultan Belediyesi, 3 Aralık Dünya Engelliler Günü kapsamında Engelliler Sürekli Eğitim ve Rehberlik Merkezi (ESER) öğrencileri ve ilçede yaşayan tüm engelli vatandaşlar için...
BAYRAMPAŞA’DA ‘ENGELSİZ HAYATA’ YEPYENİ BİR KAPI AÇILDI
Fizik Tedavi ve Engelliler Rehabilitasyon Merkezi’nde engelli vatandaşlara 16 yıldır sağlık hizmeti verdiklerini belirten Başkan Atila Aydıner de, “Engelli kardeşlerimize...
ALTAN SOKAK SOKAK GEZİYOR!
Gelecek Partisi Sultangazi İlçe Başkanı Ramazan Altan, seçim çalışmarına ara vermeden devam ediyor. “Vatandaşla bol sohbet ediyor” Altan, seçim çalışmaları...
Tarım ticari değil, stratejik sektördür
–-Devlet, çiftçiye faizsiz kredi neden vermiyor?-4 bin yıldır var olan buğdayı üretemez hale geldik-Çiftçinin malına çöken bankalar medya patronuna iltimas...
ALVES KABLO 2021 BAYİ TOPLANTISINI KIBRIS’TA GERÇEKLEŞTİRDİ
Sektörün önde gelen kablo firmalarından biri olan Alves Kablo, yönetim ekibi ve Türkiye’nin dört bir yanından gelen bayileri ile Kıbrıs’ta...
947 gazetenin büyük kısmı kapanmayla karşı karşıya. Basın İlan Kurumu’na 12 hükümet üyesi atanmadı
Yükselen döviz kuruyla gazeteler adeta entübe oldu. İthal kağıt nedeniyle gazeteler büyük bir çıkmaza girerken, başta yerel basın olmak üzere...
Cide-Fed Başkanı Yılmaz, ‘tüm mesaimiz daha iyi yaşanabilir Cide içindir’
Çeşitli açıklamalarda bulunan Cide Dernekler Federasyonu (CİDEFED) Genel Başkanı Mehmet Yılmaz, birlik ve beraberlik mesajı verdi. Cide Dernekler Federasyonu olarak...
ESAY ekibi yangına müdahale eğitimi aldı
Eyüpsultan Belediyesi Eyüpsultan Afet Yönetimi (ESAY) ekibi, Yangın Güvenlik Eğitimi ve Orman Yangınları Gönüllüsü Eğitimlerine katıldı. ESAY ekibi öncelikle Bahçelievler...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ