Anadolu’nun gizli Ermenileri

Anadolu’nun gizli Ermenileri
  • 26.05.2017

Anadolu’daki gizli Ermenilerin varlığı Arjantin basınında: Aynı aileden biri imam biri başpiskopos…

Anadolu'nun gizli Ermenileri

 

Arjantinli gazeteci Avedis Hadjian tarafından kaleme alınan “Türkiye’deki gizli Ermenilerin ayak izleri” başlıklı haberde Anadolu’da ve İstanbul’da sayıları yüzbinlerle ifade edilebilecek sayıda Ermeni kökenli vatandaşın kimliklerini gizleyerek yaşamlarını sürdürdükleri ifade edildi.

Hadjian’ın İstanbul, Amasya, Diyarbakır, Batman, Tunceli ve Muş’u dolaşarak yaptığı araştırmanın ilk durağı İstanbul’da Kurtuluş’ta başlıyor.

Kurtuluş’ta çingene Ermenilerin toplandığı bir pastanede yaşlı bir Ermeni’nin “Sen kimsin, Türkiye’yi bilir misin?” sorusuyla karşılaşan Hadjian, ülkeyi pek tanımadığını kendi kendine itiraf ettikten sonra ekliyor. Ama Ermeniler de dahil Türkiye’de kimse onun ve onun gibilerin gerçekte kim olduklarını bilmiyor.

TÜRK VEYA KÜRT KİMLİĞİYLA YAŞIYORLAR

Türkiye’de “Gizli Ermeniler” adıyla bilinen gizemli bir azınlığın olduğu belirtilen habere göre, yaklaşık bir asırdır gerçek kimliklerini gizleyen insanların büyük çoğunluğu doğu illerinde olmak üzere, İslam dininin Sünnilik ve Alevilik gibi çeşitli mezheplerini benimseyerek Türk ya da Kürt kimliği altında yaşıyor. Her şeye rağmen özellikle Batman’ın Sason ilçesinin köylerinde yaşayan küçük bir topluluk Hristiyanlıklarını korumaya devam ediyor.

KENDİLERİNİ ERMENİ VATANDAŞLARDAN DA GİZLİYOR

Gizli Ermenilerin sayısını tam olarak kimsenin bilmediğinin altını çizen Hadjian, birçok gizli Ermeninin kimliklerini açık etmekten kortuğuna sahit olduğunu anlattıktan sonra Palulu bir gizli Ermeni’nin sözlerini aktarıyor: “Türkiye Ermeniler için hala tehlikeli bir yer”.

Değişik kimlikler altında yaşayan gizli Ermeniler, kimliklerini açık yaşayan Ermeni vatandaşlarla ilişkiye girmekten de kaçınıyor. 

Yabancılarla ilişki kurmuyor.

Hadjian, gizli Ermenilerin bir kısmının dedelerinin ya da ebeveynlerinin Ermeni olduklarını kabul etmelerine ve Türk ve Kürt komşularınca Ermeni ya da gavur diye adlandırılmalarına rağmen bunu reddettiklerini, bazılarınınsa gerçek kimliklerini kabul etmelerine rağmen bu bilgiyi kendi çocuklarından sakladıklarını anlatıyor. Hadjian, bir kimsenin gizli Ermeni olduğunu anlamanın hiç de kolay olmadığnı söyleyerek çeşitli örnekler sunuyor:

RAFEL HRISTİYAN İNANCIYLA YETİŞİP MÜSLÜMAN OLDU

Örneğin, Amasya’nın son Ermenisi olan ve hristiyan inancına göre yetiştirilmiş Hrant Dink’le aynı okulu bitiren Rafel Altıncı Müslüman olup, bir Türk kızıyla evlenmiş, kızını da Türk olarak yetiştirmiş. Arıkan yıllar sonra yeni yeni kabul ediyor Ermeniliğini.

Muş’un bir köyünde yaşayan Jazo Uzal, kışı geçirdiği İstanbul’da kiliseye giderken, yazın döndüğü köyünde oruç da dahil müslüman ibadetlerini yerine getiriyor..

“SÜNNİ OLMAM KENDİMİ DAHA AZ ERMENİ HİSSETTİRMİYOR”

Öte yandan, Diyarbakırlı avukat Mehmet Arkan, yedi yaşına kadar ailesinin Ermeni olduğunu bilmeden büyüyor. Ta ki mahalledeki Kürt arkadaşıyla kavga edinceye kadar. Durumu babasına sorunca, söylenenlerin doğru olduğu ama kimseye söylememe tembihi alıyor.

1960’ların sonuna kadar bölgedeki Ermeni köylülerinin Kürtleri mallarını ilhak etmelerine ve genç kızları kaçırmalarına izin vermemek için silahlandığını, zaman zaman sıcak çatışmalar yaşandığını anlatan Arkan “On sene öncesine kadar herkesten kimliğimizi saklıyorduk, ama artık Diyarbakır’da Ermeni olmak tehlikeli değil” diyerek Surp Giragos kilisesinin restorasyonunu örnek veriyor. Arkan, sünni olmasının ve namaz kılmasının kendini daha az Ermeni hissettirmediğini söylüyor.

”AYNI AİLEDEN BİRİ İMAM BİRİ BAŞPİSKOPOS”

Bazı durumlarda gizli Ermenilik beklenmedik dönüşümlerde yaşamış. Örneğin 1915 olaylarından sağ kurtulan Palu’nun Bagin köyündeki Ogasyan aşireti, Amerika’ya göçerek Rhode İsland’a yerleşmişler. Tarlalarında çalıştırılmak üzere bir Kürt aşiret reisinin kaçırdığı ailenin küçük oğlu Kirkor daha sonra ağa tarafından yetim Zermanla çok küçük yaşta evlendiriliyor. Her ikisi de Palu’nun bir köyüne yerleşip, İslamı seçip, Türkçe isimler alıyor. Hacca bile gidiyorlar birlikte.

Yıllar sonra ABD’deki akrabalar Kirkor ve Zerman’la bağlantı kuruyorlar. Şimdi Kirkor ve Zerman’ın bir torunu Harput’ta bir camide imamlık yaparken, ikinci kuşaktan yeğenleri Oshayan Cloloyan New York Ermeni kilisesinin başpiskoposu olmuş.

”BİZ MÜSLÜMANIZ”

Hadjian, Tunceli ve çevresinde de gizli Ermenlerin varlığından söz ettiği yazısında kendisinin de Sason’da bir olaya tanıklığını anlatıyor. İkamet ettikleri Batman’ın Sason ilçesinin köylerinden yola çıkıp Raman Dağı’ndaki kutsal yere hacı olmaya giden Ermeni kafiledeki 6-7 yaşındaki bir kız çocuğunun sırtındaki beyaz çuval rüzgarın etkisiyle ters dönünce Ermeni hacını gören yazar fotograf çekmek için yaklaşıyor. Resim vermemek için yüzünü eşarbıyla gizleyen küçük kız “Ermeni misin, ailen de Ermeniler var mı?” sorularına “Biz müslümanız” diyerek yanıt veriyor.

‘Sultani Sohbetler’in İlkinde Gençlere Yönelik Yurt Dışı Proje Fırsatları Konuşuldu
Sultangazi Belediyesi yepyeni bir programa merhaba dedi. Prof. Dr. Fuat Sezgin Bilim, Kültür ve Sanat Sezonu kapsamında vatandaşlarla buluşan “Sultani...
LALELİ  ESNAFI KAN AĞLIYOR
Ticaret merkezi olarak bilinen İstanbul Laleli Esnafı Pandemiden sonra bir türlü toparlanamadı. Sokakların bomboş kaldığı Lalelide esnafların bir bir kepenk...
SÜPER ÖĞRENCİLER SINAVI
Sınav Tarihi:   17-18-19 AralıkKademeler:   4-5-6-7-8-9-10-11. Sınıflar Sınav İçeriği :                ⤵    🖊 2 Bölüm (sözel-sayısal) ...
Çocuklar İçin; En Eğlenceli Hafta Sonlarının Adresi Sultangazi
Sultangazi Belediyesi’nin çocuklara yönelik etkinlikleri büyük bir ilgiyle karşılanıyor. Geçtiğimiz hafta sonu sahne alan “Pamuk Dede Masalı” ile “Balon Show”’da...
Sedat Peker gözaltına alındı!
El Cezire iddia etti! Katar merkezli yayın organı El Cezire, organize suç örgütü lideri olduğu iddiasıyla hakkında yakalama kararı bulunan...
YENİ BİR MAFYA BABASI DOĞUYOR
Yurt dışında Karadağ başkenti podgaritsa lideri Sırbistan mafya çatışması  insan kaçakçıları infaz timi kaçakçı lideri Özkan ölüm kusmaya devam ediyor....
Engelli Vatandaşlarımız İçin Fizyoterapi ve Ergoterapi Ünitelerini Hizmete Açtık
Gaziosmanpaşa Belediyesi, engelli vatandaşlara sağlık hizmetlerinin verileceği fizyoterapi ve ergoterapi ünitelerini, 3 Aralık Dünya Engelliler Günü’nde açtı.Gaziosmanpaşa Belediyesi tarafından fiziksel...
Eyüpsultan’da çok özel bir gece
Eyüpsultan Belediyesi, 3 Aralık Dünya Engelliler Günü kapsamında Engelliler Sürekli Eğitim ve Rehberlik Merkezi (ESER) öğrencileri ve ilçede yaşayan tüm engelli vatandaşlar için...
BAYRAMPAŞA’DA ‘ENGELSİZ HAYATA’ YEPYENİ BİR KAPI AÇILDI
Fizik Tedavi ve Engelliler Rehabilitasyon Merkezi’nde engelli vatandaşlara 16 yıldır sağlık hizmeti verdiklerini belirten Başkan Atila Aydıner de, “Engelli kardeşlerimize...
ALTAN SOKAK SOKAK GEZİYOR!
Gelecek Partisi Sultangazi İlçe Başkanı Ramazan Altan, seçim çalışmarına ara vermeden devam ediyor. “Vatandaşla bol sohbet ediyor” Altan, seçim çalışmaları...
Tarım ticari değil, stratejik sektördür
–-Devlet, çiftçiye faizsiz kredi neden vermiyor?-4 bin yıldır var olan buğdayı üretemez hale geldik-Çiftçinin malına çöken bankalar medya patronuna iltimas...
ALVES KABLO 2021 BAYİ TOPLANTISINI KIBRIS’TA GERÇEKLEŞTİRDİ
Sektörün önde gelen kablo firmalarından biri olan Alves Kablo, yönetim ekibi ve Türkiye’nin dört bir yanından gelen bayileri ile Kıbrıs’ta...
947 gazetenin büyük kısmı kapanmayla karşı karşıya. Basın İlan Kurumu’na 12 hükümet üyesi atanmadı
Yükselen döviz kuruyla gazeteler adeta entübe oldu. İthal kağıt nedeniyle gazeteler büyük bir çıkmaza girerken, başta yerel basın olmak üzere...
Cide-Fed Başkanı Yılmaz, ‘tüm mesaimiz daha iyi yaşanabilir Cide içindir’
Çeşitli açıklamalarda bulunan Cide Dernekler Federasyonu (CİDEFED) Genel Başkanı Mehmet Yılmaz, birlik ve beraberlik mesajı verdi. Cide Dernekler Federasyonu olarak...
ESAY ekibi yangına müdahale eğitimi aldı
Eyüpsultan Belediyesi Eyüpsultan Afet Yönetimi (ESAY) ekibi, Yangın Güvenlik Eğitimi ve Orman Yangınları Gönüllüsü Eğitimlerine katıldı. ESAY ekibi öncelikle Bahçelievler...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ