FATSA KOMÜNÜ, TERZİ FİKRİ VE GAZİ HALK MAHKEMELERİ

FATSA KOMÜNÜ, TERZİ FİKRİ VE GAZİ HALK MAHKEMELERİ
  • 28.05.2017

Sistem adalet üzerinde işlemiyorsa, halk adalete olan inancını kaybetmişse, ortada ters giden bir şeyler var ise, düzeltmek devlet eliyle olmuyorsa, toplum içindeki başka refleksler devreye girer veya istismara açık bir düzen peydah olur.

 

1979 yılında Fatsa’da olanlar bundan başkası değildi. 80 darbesi öncesinde ülkenin her alanına yayılan kaos, halkı pes ettirmiş, karaborsacıya, vurguncuya peşkeş çekilen vatandaş bir kurtuluş yolu ararken, Terzi Fikri yetişmiştir Fatsalı’nın imdadına…

 

1938 yılında Fatsa’nın Kabadağı köyünde doğan Fikri Sönmez, ilkokuldan sonra terzi çırağı olarak başladığı meslek yaşamı onu bambaşka bir mecraya yönlendirecekti. Arkadaşlarının etkisiyle Türkiye İşçi Partisi’ne üye oldu. Aktif siyasete başlayarak Dev-Genç kadroları içinde yer aldı. 1970’lerde Mahir Çayan’ın Türkiye Halk Kurtuluş Partisi-Cephesi’ne katıldı.

 

Sönmez, Maltepe Cezaevi’nden kaçan Mahir Çayan ve arkadaşlarının Karadeniz’e geçmelerini sağlamak ve eylemlerinde yardımcı olduğu gerekçesiyle, THKP-C davasında 2 yıl tutuklu olarak yargılandıktan sonra, 1974 affıyla serbest kalır.

Terzi Fikri siyasetten uzak kalmaz. 1979 yılında ölen Fatsa belediye başkanı yerine, yeni başkanlık için ara seçim yapılır. Fikri Sönmez bağımsız olarak seçime girer. CHP, AP ve MSP’yi arkasında bırakarak seçimi kazanır. İlk iş olarak Halk Meclisi kuran çiçeği burnunda belediye başkanı, Fatsa’yı özelliklerine göre 11 bölgeye ayırır. Başkanın sloganı; “Çamura, rüşvete ve karaborsaya son”dur. Ekonomik ve siyasi keşmekeşten bunalan halk Terzi Fikri’nin etrafında toplanır.

İki ayda bir halk toplantıları yapılır. Halkın belediye yönetimine katılımı sağlanır. Halktan seçilen kişilerden oluşturulan komiteler belediyenin hizmetlerini denetler.

 

Fatsa’nın en büyük sorunları çamurlu yolları, kanalizasyon sisteminden kaynaklanan haşere ve mikropların yaydığı salgın hastalıklar, kumarrr, rüşvet ve yolsuzluklardır. Türkiye genelinde olduğu gibi halk şekeri, yağı ve sigarayı karaborsacıların insafıyla temin edebiliyordu.  Komitelerde genel belediye sorunlarının yanı sıra içki, kumar ve kadına evde uygulanan şiddet ele alınıyordu.

 

Bugünün ütopyası ‘DEVRİM’ sessiz-sedasız, Fatsa’da gerçekleşmişti. 8 ay gibi kısa bir sürede gerçekleşen ‘komün’ düzeni, merkezi otoritenin dikkatinden kaçtı mı sandınız. Bugün çokça duyduğumuz ‘paralel yapı’, adına yakışır bir şekilde Fatsa’da zuhur etmişti.

 

Fatsa Komünü, sıradan halk için bir kurtuluş gibi olmasına rağmen, komüne karşı gelen, Dev-Yol eylemlerine iştirak etmeyen veya sağ görüşlüler için ızdırap olmuştur. Komün hiçbir karşı düşünce ve eyleme izin vermemiş, şiddetli şekilde bastırma yöntemleri kullanmıştır. İşkence, darp ve ölümler halkın sindirilmesinde etkili olmuştur.

 

DARBE ÖNCE FATSA’YA GELDİ

 

Ankara sisteme çomak sokan bölgeye operasyonu geciktirmedi. 11 Temmuz 1980’de ilçeye lokal darbe yapıldı. Bu aslında 12 Eylül provasıydı. Operasyonu Kenan Evren bizzat yönetti. Sokağa çıkma yasağı konuldu. Evler bir bir arandı. 400’e yakın kişi tevkif edildi. Tutuklu yargılama yıllar sürdü. Terzi Fikri 4 Mayıs 1985 tarihinde cezaevinde öldü. Ölüm nedeni kalp krizi olarak açıklandı.

 

KİM KAHRAMAN OLUR?

 

Türkiye’deki sosyalistlerin-komünistlerin en büyük hayâli ülkede bir devrimle sisteme el koymaktır. 45 yaşındayım. 80’lerde çocukken de duyardım, halen duymaktayım bu ülküyü… Devrimin en büyük sembollerinden biri de Deniz Gezmiş’tir. Yaldızlı sözlere; “Denizler…” diye başlanır. 1 mayıslarda flamalarda Deniz dalgalanır, tişörtler üzerindeki Deniz, İstiklal Caddesi’ni arşınlar durur.

 

Nedense, dava için banka soyan ardından idam edilen kahraman olur da,bugüne kadar kimsenin başaramadığı DEVRİM’i halkın omuzlarında gerçekleştiren bir TERZİ kahraman olamaz yurdumda.

 

GAZİ HALK MAHKEMELERİ

 

Yazının başında demiştik ya; “halkın umudu bitmişse…” diye. Fatsa gibi olmasa da, günümüz bir nevi komün yapılanması da Gazi Mahallesi’nde uzun yıllardır devam ediyor. 10 yıl kadar önce duyduğum zaman inanamamıştım. Sonra araştırdım, eğer doğruymuş. Gazi Mahallesi’nde bazı durumlarda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarının işlemediği bir adalet mekanizması mevcut: Gazi Halk Mahkemeleri.

 

Halk, hatta esnaf aralarındaki sorunları Halk Mahkemelerine götürerek çözme yoluna gidiyor. Mahkemenin aldığı kararın bağlayıcılığı var.

 

Duyduğum bir örnekle devam edeyimGazi Mahallesi’nde bir esnaf diğerine borç veriyor. Ödeme günü geçtiği halde borçlu parayı ödemiyor. Gidiyor Halk Mahkemesi’ne, durumu anlatıyor. Mahkeme borçluyu da çağırıyor. Sonra ikisini birden dinliyor. Borçlunun parayı ödemesine karar veriliyor. Ödeme süresi veriliyor. Fakat borçlu bu süre içinde de ödemeyi yapmıyor. Alacaklı durumu mahkemeye bildiriyor. Mahkeme “borçlunun cezalandırılmasına…”  diye hükmü veriyor. Birkaç gün sonra Alibeyköy Barajı kırsalında borçlu kolu bacağı kırılmış şekilde bulunuyor.

 

Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerine inancın ölçüsü, Halk Mahkemelerinin gördüğü davalardır . Aylarca, yıllarca mahkeme salonlarında ‘adalet’ arayan halkın, çözüm için aradığı alternatif yolda kaybolması muhtemeldir.

Mevcut yapıların Okmeydanı, Küçükarmutlu ve Gülsuyu’nda da olduğunu biliyorum. Geçtiğimiz yıllarda sol örgütlerin Gülsuyu’nda uyuşturucu çetelerine karşı mücadele başlattığını medyadan takip ettik. Bu memleketin uyuşturucuyla mücadele edecek kolluk kuvveti yok mu? Var ise yeterli mi değil? Veya mücadelesi mi yetersiz?

 

HİZBULLAH VE PKK ÖRNEKLERİ

 

Devletin PKK ile mücadele amacıyla kurdurduğu söylenen HİZBULLAH da kendi kanunlarını koymuş, bölgede uygulama alanı bulmuştu. 90’larda ortaya çıkarılan mezar evler bunun ürünüydü.

 

Aynı yolu PKK da denemiş ve başarılı olmuştur. Zamanında PKK’nın da‘kurtarılmış bölge’ tanımı içine giren yörelerde, kanun koyucu ve uygulayıcı olarak icralarda bulunduğunu biliyoruz.

 

DEVLET OTORİTESİNİN BULUNMADIĞI VEYA KANUNLARIN HALK NEZDİNDE YETERSİZ GÖRÜLDÜĞÜ DURUMLARDA, HALKIN DEVLETTEN ÜMİDİNİ KESTİĞİ ANLARDA, ADALETİN BAŞKA MECRALARDA ARANMASI KAÇINILMAZ.

 

‘BÜYÜK SARAYLAR’ YAPTIRARAK BÜYÜK DEVLET OLUNMADIĞI ANLAŞILDIĞINDA ‘BÜYÜK DEVLET’ OLMA YOLUNDA BİR MERHALE KAT ETTİK DEMEKTİR.

 

TERZİLER HEP DEVRİMCİ Mİ OLUR?

 

Terzi Fikri’yi tanımak için yaşımız yeterli olmasa da, bir başka devrimci TERZİ NURİ‘yi tanımakla müşerrefim. Yahu terziler de hep devrimci mi olur? sorusu aklınıza gelecektir. Belki de mesleki deformasyon(!)…

 

Terzi Nuri Kaymaz da adeta ‘terzilerin milli görüşü’ diyebileceğimiz siyasi görüş olan DEVRİMCİ bir ağabeyimiz. Kendisi eski KAWA ve onun askeri kanadı olan KIZIL PEŞMERGE mensubu idi.

 

‘Örgüt’ ve ‘dava’ meselelerinden ağzı çokça yanmış olan Terzi Nuri’nin maceralarını önümüzdeki haftalarda blog yazılarım arasında bulabileceğinizi temenni ediyorum.

 

KEMAL KAPLAN
11 Temmuz 2015

GAZİ HALK MAHKEMELERİ

“Bugün yaşadığımız ekonomik tablo planlı bir soygundur!”
Bağımsız Türkiye Partisi (BTP) Genel Başkanı Hüseyin Baş partisinin İstanbul il kongresinde konuştu. Bağımsız Türkiye Partisi (BTP) İstanbul il kongresi...
ArnavutköyBoğazköy de halk ekmek kuyruğu
Pandemi sonrası insanlar açlık sınırının altında yaşamaya başladı. Her geçen gün kuyruğun uzadığı gözlendi Arnavutköy,e bağlı Boğazköy de halk ekmek...
ACİL İŞ İLANI
Sultangazi Atatürk Bulvarı Kahvede çalışacak Garson ve Ocakçı aranıyor Erkan :  Tel=0545 208 5237
KASTAMONU CİDE YOLUNCA BİR ARAÇ YOLDAN ÇIKTI
Kastamonuya bağlı Cide yolunda kayganlaşan yolda araç sol şeritte seyrederken Sağ şeride fırladı. olayda can kaybı yaşanmazken maddi hasar meydana...
Eyüpsultan Tiyatro Okulu perdelerini açtı
Eyüpsultan Belediyesi tarafından, bu toprakların hikayesini anlatan sanatçılar yetiştirmek amacıyla düzenlenen Eyüpsultan Tiyatro Okulu’nda eğitimler başladı. “Eğitim içinde üretim, üretim...
Ek, Sula, Ye…
Sultangazili çocuklar, kendi yetiştirdikleri bitkilerle doğal beslenmeyi öğreniyor Doğaya saygı duyan nesiller yetiştirme hedefiyle hareket eden Sultangazi Belediyesi, öğrencilere kendi...
BAYRAMPAŞA’DAKİ HER ÖĞRETMEN İÇİN BİR AĞAÇ
Bayrampaşa Belediyesi, 24 Kasım Öğretmenler Günü münasebetiyle Bayrampaşa’da görev yapan her öğretmen için bu yıl yangınlarda zarar gören alanlara birer...
24 KASIM ÖĞRETMENLER GÜNÜ GAZİOSMANPAŞADA KUTLANDI
Gaziosmanpaşa Kaymakam Numan Hatipoğlu 24 Kasım Öğretmenler Günü münasebetiyle ilçe içinde bulunan Sakarya İlkokulu ‘nda öğretmenlerle biraraya gelerek öğretmenlerin  günlerini...
24 KASIM ÖĞRETMENLER GÜNÜ GAZİOSMANPAŞADA KUTLANDI
Gaziosmanpaşa Kaymakam Numan Hatipoğlu 24 Kasım Öğretmenler Günü münasebetiyle ilçe içinde bulunan Sakarya İlkokulu ‘nda öğretmenlerle biraraya gelerek öğretmenlerin  günlerini...
BTP liderinden Öğretmenler Günü mesajı
Bağımsız Türkiye Partisi (BTP) Gene Başkanı Hüseyin Baş 24 Kasım Öğretmenler Günü’nü kutladı.Sosyal medya hesabından paylaşım yapan BTP lideri kendisi...
İSTANBUL GİRESUNLU EĞİTİMCİLER DERNEĞİNDEN ( İSGEDER )14. GİRESUN TANITIM GÜNLERİNDE ANLAMLI FAALİYET
Giresun Federasyonu tarafından Geleneksel 14. Giresun Tanıtım Günleri etkinlik programlarında Giresunlu Şair ve Yazarlara da  katılma fırsatı verilmesi çok olumluydu....
İLK KİTAP İLK SÖYLEŞİ
İlk kitabını çıkarmak için gün sayan Mehmet Baran, Şiir ve Roman tarzında çıkacak ilk kaitabı için heyacanlandığını ve başarıya ulaşacağınından...
BEYAZKÖPRÜ DERNEĞİ BAŞKANIN’ DAN ÖĞRETMENLER GÜNÜ MESAJI!
Uluslar arası yardım Koordinatörü be Beyazköprü Derneği Başkanı Haşim Karataş ” 24 Kasım Öğretmenler Günü dolayısı ile açıklamalarda bulundu. “O...
Sultangazili Başpehlivan Başarı Öyküsünü Anlattı
Sultangazi Belediyesi Gençlik ve Spor Kulübü’nün güreşçisi Onur Alkanoğlu, Artvin’in Yusufeli ilçesinde düzenlenen “71. Geleneksel Karakucak Güreşleri”nde zorlu rakiplerini devirerek...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ