DOLGAN TÜRKLERİNİN GELENEKSEL “HEYRO” YA DA “KİLVEY” KUTLAMALARI

DOLGAN TÜRKLERİNİN GELENEKSEL “HEYRO” YA DA “KİLVEY” KUTLAMALARI
  • 21.08.2017

Dolganlar – kendilerine Dolgan, Tıakiler, Saha da demektedirler. Onlar Krosnoyarsk bölgesinin esas halkıdır. Halkın çoğunluğu Taymır bölgesinde, azınlığı ise Eneseyin eteklerinde yaşamaktadırlar. Rusya Federasyonunun en genç halklarından olan Dolganlar 7300 kişilik nüfusa sahiptirler. Dolgan dili Saha lehçesinin bir şivesidir. Günümüzde ise Dolgan dili ayrı bir lehçe olarak bilinir ve Türk dilinin Altay aile grubuna aittir. Kendi içinde: Batı, Doğu ve Anabar şiveleri olarak bölünür. Dolganların inançları Şamanizm ve Animizm üzerine kurulmuştur.
1989 nüfus sayımında ilk defa Dolganlar 416 kişi olarak belirlenir. 1930 lardan beri Saha Otonom Cumhuriyeti içinde yaşayan Dolganlar Saha halkı ile karışarak yaşadıklarından kendi halklarının özelliklerini kaybetmişlerdir. Fakat halk kendi geleneklerini ve örf adetlerini yaratmışlardır. Onların bu özellikleri tekrar halk Shurubu kayhan.olarak canlanmalarını sağlamıştır. 2002 nüfus sayımında 1272 kişi olan Dolganlar bugün, 7300 kişiye ulaşmışlardır. Bu artışın en temel sebebi ise Dolganların milli anlayışlarının artmalarıdır.
“Heyro” güneş bayramıdır. Eskiden Dolganlar bu bayrama Geyik ya da “Kilvey” günü da demişlerdir. “Heyro” göçebe geyikçilerin meslek bayramları olarak da bilinir. Bu bayram yaz mevsiminin güneşli ve bereketli geçmesi dileğiyle düzenlenir. “Heyro” Dolgan Türkler’inin uzun kutup gecelerinden sonra güneşin doğuşunu kutladıkları bir gündür. Dolganların bu geleneksel kutlamalarında sert ve zor kış döneminden sağ sağlım çıktıkları için minnet duyan halk ruhlardan aileleri için sağlık ve mutluluk diler. Kutlama yeni bir hayatın başlangıç simgesidir. Halk bu güne özel yakılan büyük bir ateşin etrafına toplanır ve el ele tutuşarak çember yapıp dönerler. Bu gelenek eskiden nasıl kutlandıysa günümüzde de aynı şekilde kutlanıyor. Kutlamanın en önemli etkinliği ise geleneksel oyunlarıdır; milli güreş, halat çekme, balta ve кızak oyunları.
“Kilvey”, geyik bakıcılarının geyikleri barınağa doğru getirmeleri ve kadınların büyük ateşler yakarak karşılamaları ile başlar. Bu gelenek çok eski zamanlardan beri devam etmektedir. Geyikleri getirirken bakıcılar çok yüksek seslerle bağırırlar ve havaya ateş açarlar. Karşılayanlar da aynı şekilde cevap verirler. Dolganlar bu eylemi yaparak geyiklerle birlikte gelebilecek kötü ruhları korkutarak kaçırdıklarını düşünürler. Eylemi erkekler ve kadınlar sırayla yaparlar.
Bu kutlamaya komşu köylüler de katılırlar. Davetler onlara daha önceden bildirilir. Katılımın kalabalık olması kutlamanın daha da eğlenceli olmasını sağlamıştır. Davet edilen önemli misafirlere katılımlarından dolayı minnet ve teşekkür niyetiyle geyik derisi ve geyik yavruları hediye edilmiştir. Bu tür hediyeler onlar için çok değerli sayılmıştır.
“Kilvey” kutlaması genelde geyiklerin doğum dönemine denk gelir. Yavru geyiklerin dünyaya gelişini kutlayarak eğlenmelerinin yanı sıra önemli bir görevi de yerine getirmiş oluyorlar: sürümdeki büyük geyikleri anne ve yavru geyiklerden ayırırlar. Yeni doğum yapan geyikleri yavruları ile birlikte daha özenle beslemeye ve bakmaya dikkat ederler. Bu arada erkekler yaşlı, çocuk ve kadınlar için de büyük geyiklerin etinden yedek erzak hazırlarlar. Kutlama bittikten sonra yerliler ikiye ayrılırlar. Yaşlı, kadın ve çocuklar kışlakta hazırlanmış erzakları ile yeni yavrulayan geyiklerle kalırlar. Kalanlar balıkçılık ile hayatlarına devam ederler. Erkekler ise büyük geyiklerle birlikte daha otlak ve sıcak bölgelere göç ederler. Göç eden erkekler için çok zor ve tehlikeli bir dönem başlamış olur. Onlar genelde kutup denizinin yakınlarına kuzeye giderler.
Geyik sürüsüyle uzun bir dönem ailelerinden uzak kalan Dolgan erkekleri için “Heyro” ve ” Kilvey” kutlamaları özlem giderme ve sevinç bayramları olarak da anımsanır…

20914265_1538074632926879_8526537812920793908_n-vert

CHP’nin 5 il ve 65 ilçede belediye başkan adayları belli oldu
.. CHP’nin 5 il ve 65 ilçede adayları belli oldu. Açıklanan listeye göre, CHP’nin Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi için adayı Veysi...
Deniz Köken: Eyüpsultan İstanbul’un Başkentidir
AK Parti Eyüpsultan Belediye Başkan Adayı Deniz Köken, ziyaretlerini ve buluşmalarını sürdürüyor. Deniz Köken, Eyüpsultan’daki STK temsilcileri ve dernek başkanları ile bir araya geldi. Cumhurbaşkanı...
Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Trump görüştü
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ABD Başkanı Donald Trump’a Türkiye’nin Kürtlerle hiçbir sorunu olmadığını, Türkiye’nin amacının ulusal güvenliğine tehdit oluşturan terör...
Gölge gazetecinin yazısını ihbar kabul ettiler istikbaarat Teğmen Hasan Kayaoğlu’nun katilleri yargı önüne çıkacak
istikbaarat Teğmen Hasan Kayaoğlu’ intihar etmedi ailesiyle birlik de öldürüldü sonradan da intihar süsü verdiler. Yıllar önce Gölge gazeteci istikbaarat...
Mansur Yavaş, Ardahanlılarla bir araya geldi
CHP Ankara Büyükşehir Belediye Başkan Adayı Mansur Yavaş, Ardahan Dernekler Federasyonu’nun düzenlediği birlik ve beraberlik yemeğine katıldı. Yaklaşık 1500 kişinin...
AKPARTİ İSTANBUL İLÇELERİ SKM BAŞKANLARI
Ak Parti İstanbul İl Başkanlığı İstanbul ilçelerinde seçimleri yönetecek olan SKM başkanlarını belirledi 31 Mart 2019 tarihinde yapılacak olan yerel...
Aileye komple ev eşyası,
Kendini al gel Memurlara İstanbul EYÜP Rami de HAZIR EV A,dan Z,ye,beyaz eşya ,lar,yatak odası takımı,genç odası takımı, klasik koltuk...
Karamollaoğlu: Türkiye’de rant kavgası var
Hatay’da partisinin il kongresine katılan Saadet Partisi Genel Başkanı Temel Karamollaoğlu, “Şu anda Türkiye’de rant kavgası var. Biz mutlaka bunların önünün...
YSK: Beyan ettiği adreste oturmayanlar oy kullanamayacak
YSK: 17 Ocak’a kadar gerçek yerleşim yerlerine kaydını aldırmayan seçmenler, 31 Mart seçimlerinde oy kullanamayacaklar. Seçmen taşıma iddialarına ilişkin açıklama...
İstanbul Sultangazi de ak parti büyük oy kaybı yaşayacak
Recep Tayyip Erdoğan siyasi hayatının en büyük hatasını yaptı İstanbul da ak parti büyük oy kaybı yaşayacak Neden böyle oldu...
İstanbul’da dev operasyon: Çete lideri eski polis çıktı
Narkotik Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü’ne bağlı polis ekipleri, Fatih’te yaklaşık üç ay boyunca teknik ve fiziki takibe alınan bir eve...
Basın, milletin gözü, kulağıdır
Binali Yıldırım şunu söylemek istemedi bu ülkede yandaş olmadan basın a hayat yok diyemedi gerçek bu Türkiye de bağımsız olamaz...
Ege Denizi’nde art arda şiddetli depremler!
Merkez üssü Datça açıklarında 4,8 büyüklüğünde deprem meydana geldi. 11 dakika sonra ise 4,7 büyüklüğünde bir deprem daha kaydedildi. Akdeniz’de...
17 hakim savcı FETÖ’den ihraç edildi
Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) Genel Kurulu, Fetullahçı Terör Örgütü (FETÖ) ile irtibatı nedeniyle 17 hakim ve savcıyı meslekten ihraç...
Erdoğan-İmamoğlu görüşmesi sona erdi!
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Beylikdüzü Belediye Başkanı ve CHP İstanbul Büyükşehir Belediye Başkan Adayı Ekrem İmamoğlu’nu Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nda kabul etti....
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ