DOLGAN TÜRKLERİNİN GELENEKSEL “HEYRO” YA DA “KİLVEY” KUTLAMALARI

DOLGAN TÜRKLERİNİN GELENEKSEL “HEYRO” YA DA “KİLVEY” KUTLAMALARI
  • 21.08.2017

Dolganlar – kendilerine Dolgan, Tıakiler, Saha da demektedirler. Onlar Krosnoyarsk bölgesinin esas halkıdır. Halkın çoğunluğu Taymır bölgesinde, azınlığı ise Eneseyin eteklerinde yaşamaktadırlar. Rusya Federasyonunun en genç halklarından olan Dolganlar 7300 kişilik nüfusa sahiptirler. Dolgan dili Saha lehçesinin bir şivesidir. Günümüzde ise Dolgan dili ayrı bir lehçe olarak bilinir ve Türk dilinin Altay aile grubuna aittir. Kendi içinde: Batı, Doğu ve Anabar şiveleri olarak bölünür. Dolganların inançları Şamanizm ve Animizm üzerine kurulmuştur.
1989 nüfus sayımında ilk defa Dolganlar 416 kişi olarak belirlenir. 1930 lardan beri Saha Otonom Cumhuriyeti içinde yaşayan Dolganlar Saha halkı ile karışarak yaşadıklarından kendi halklarının özelliklerini kaybetmişlerdir. Fakat halk kendi geleneklerini ve örf adetlerini yaratmışlardır. Onların bu özellikleri tekrar halk Shurubu kayhan.olarak canlanmalarını sağlamıştır. 2002 nüfus sayımında 1272 kişi olan Dolganlar bugün, 7300 kişiye ulaşmışlardır. Bu artışın en temel sebebi ise Dolganların milli anlayışlarının artmalarıdır.
“Heyro” güneş bayramıdır. Eskiden Dolganlar bu bayrama Geyik ya da “Kilvey” günü da demişlerdir. “Heyro” göçebe geyikçilerin meslek bayramları olarak da bilinir. Bu bayram yaz mevsiminin güneşli ve bereketli geçmesi dileğiyle düzenlenir. “Heyro” Dolgan Türkler’inin uzun kutup gecelerinden sonra güneşin doğuşunu kutladıkları bir gündür. Dolganların bu geleneksel kutlamalarında sert ve zor kış döneminden sağ sağlım çıktıkları için minnet duyan halk ruhlardan aileleri için sağlık ve mutluluk diler. Kutlama yeni bir hayatın başlangıç simgesidir. Halk bu güne özel yakılan büyük bir ateşin etrafına toplanır ve el ele tutuşarak çember yapıp dönerler. Bu gelenek eskiden nasıl kutlandıysa günümüzde de aynı şekilde kutlanıyor. Kutlamanın en önemli etkinliği ise geleneksel oyunlarıdır; milli güreş, halat çekme, balta ve кızak oyunları.
“Kilvey”, geyik bakıcılarının geyikleri barınağa doğru getirmeleri ve kadınların büyük ateşler yakarak karşılamaları ile başlar. Bu gelenek çok eski zamanlardan beri devam etmektedir. Geyikleri getirirken bakıcılar çok yüksek seslerle bağırırlar ve havaya ateş açarlar. Karşılayanlar da aynı şekilde cevap verirler. Dolganlar bu eylemi yaparak geyiklerle birlikte gelebilecek kötü ruhları korkutarak kaçırdıklarını düşünürler. Eylemi erkekler ve kadınlar sırayla yaparlar.
Bu kutlamaya komşu köylüler de katılırlar. Davetler onlara daha önceden bildirilir. Katılımın kalabalık olması kutlamanın daha da eğlenceli olmasını sağlamıştır. Davet edilen önemli misafirlere katılımlarından dolayı minnet ve teşekkür niyetiyle geyik derisi ve geyik yavruları hediye edilmiştir. Bu tür hediyeler onlar için çok değerli sayılmıştır.
“Kilvey” kutlaması genelde geyiklerin doğum dönemine denk gelir. Yavru geyiklerin dünyaya gelişini kutlayarak eğlenmelerinin yanı sıra önemli bir görevi de yerine getirmiş oluyorlar: sürümdeki büyük geyikleri anne ve yavru geyiklerden ayırırlar. Yeni doğum yapan geyikleri yavruları ile birlikte daha özenle beslemeye ve bakmaya dikkat ederler. Bu arada erkekler yaşlı, çocuk ve kadınlar için de büyük geyiklerin etinden yedek erzak hazırlarlar. Kutlama bittikten sonra yerliler ikiye ayrılırlar. Yaşlı, kadın ve çocuklar kışlakta hazırlanmış erzakları ile yeni yavrulayan geyiklerle kalırlar. Kalanlar balıkçılık ile hayatlarına devam ederler. Erkekler ise büyük geyiklerle birlikte daha otlak ve sıcak bölgelere göç ederler. Göç eden erkekler için çok zor ve tehlikeli bir dönem başlamış olur. Onlar genelde kutup denizinin yakınlarına kuzeye giderler.
Geyik sürüsüyle uzun bir dönem ailelerinden uzak kalan Dolgan erkekleri için “Heyro” ve ” Kilvey” kutlamaları özlem giderme ve sevinç bayramları olarak da anımsanır…

20914265_1538074632926879_8526537812920793908_n-vert

Sultangazi’de 23 Nisan Coşkusu
Sultangazi Belediye Başkanı Av. Abdurrahman Dursun,  23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı etkinlikleri kapsamında makam koltuğunu İvat Turhan İlkokulu...
23 Nisan İşaret Dili Kutlama
İyi Kalpler Yardımlaşma ve Kültür Derneği ile Şifa Niyetine Tiyatro Atölyesinin ortaklaşa düzenlediği 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı...
Manevi huzurunda seni minnetle anıyoruz…
Bugün 23 Nisan… Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin, Gazi Meclis’in kuruluşunun 99. yılı. Dünün gençleri olarak, yarının büyükleri olarak çok gururluyuz....
LC Waikiki, FETÖ soruşturması  araştırılması için takipsizlik kararını kaldırıldı
Savcılık yeniden soruşturma araştırılması için takipsizlik kararını kaldırdı İşte savcılık belgeleri Bundan sonra ne olacak siyasi kolu geniş olan LC...
Ekrem İmamoğlu: ”Bu şehri hep birlikte ayağa kaldıracağız!”
Ekrem İmamoğlu: ”Bu şehri hep birlikte ayağa kaldıracağız!” İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu, Maltepe’deki miting alanında İstanbullulara hitap etti....
CHP’nin İBB yeni grup yönetimi belli oldu
CHP, ilk İstanbul Büyükşehir Belediyesi Meclisi Grup Toplantısı, İl Başkanı Canan Kaftancıoğlu başkanlığında İstanbul İl Merkezi’nde gerçekleştirildi. CHP’nin 131 İBB...
TÜRKİYE DE TERÖR KONUSUN DA  O. S’ İLE F.Y ARASINDA FARK YOK İŞTE GERÇEKLER GEÇMİŞ DE VE BÜGÜN NELER YAŞANTI
İKİSİ DE AYNI OLAY TEPKİLER FARKLI Sulatnagazi de Başbakan Erdoğan’a suikast girişimi ile Ankara’nın Çubuk ilçesinde CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu’na...
21 Nisan 2019… Utanç günü! İşte Kılıçdaroğlu saldırısında dakika dakika yaşananlar
Ankara’nın Çubuk ilçesindeki şehit cenazesinde bir grup, törene katılan CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu’nu linç etmek istedi. Geriye ise kültür ve...
Dünyayı sarsan saldırıda 2 Türk vatandaşı da hayatını kaybetti
Sri Lanka’da otel ve kiliselere yönelik düzenlenen saldırılarda 2 Türk vatandaşının hayatını kaybettiği bildirildi. Diplomatik kaynaklardan edinilen bilgiye göre, Sri...
Halkın bilmediği gerçekler. KHK ile kamu hizmetinden uzaklaştıranlar oy kullanabilir. Ama başkan ve yönetici olamazlar.  
Eğer YSK KHK kanunlarınla atılanların oy kullanamaz işlemini yürürlüğe koyarsa bunun arkasında kanunları hiçe sayan diktatörlük yatmaktadır buda ülkeye, insan...
İstanbul sana oy verdi seni seviyorlar Ekrem imamoğlu yalnız değilsin
Boynunu bükme dik dur seni İstanbul seçti ve İstanbul seni seviyor. BU RESİM VAR YA BU RESİM; Dünyanın en büyük...
İBB’in vakıf ve derneklere yaptığı bağışlar 847 milyondan fazla
KENDİ YANDAŞLARINA PARALARI AKTARMIŞLAR. İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin 2018 ve daha öncesinde vakıf, dernek ve cemaatlere yaptığı yardım 847 milyon liradan...
İmamoğlu’ndan Maltepe daveti
Ekrem İmamoğlu: Önümüzdeki beş yıl, bir belediye başkanının beş yılı değil. 16 milyon insanımızın beş yılı. Sizi onun için davet...
İmamoğlu’ndan İBB personeline: Size patronluk yapmaya gelmedim
İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu, akşam saatlerinde İBB personeli ile bir araya geldi. İBB personeline “Ben size patronluk yapmaya...
Lise son sınıflara eğitim desteği müjdesi
Eyüpsultan Belediye Başkanı Deniz Köken, belediyenin üniversiteye hazırlanan lise son sınıf öğrencilerine yaptığı eğitim desteği hizmetini devam ettireceğini açıkladı. Eğitim desteği...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ