YANDAŞA, ADRESE TESLİM İHALELER

YANDAŞA, ADRESE TESLİM İHALELER
  • 10.01.2019

CHP İstanbul Milletvekili Özgür Karabat, kamu kaynaklarının ihaleler yoluyla yandaşlara nasıl peşkeş çekildiğini ortaya koyan bir rapor yayınladı. “Yandaşa, Adrese Teslim İhaleler” konulu raporda kamu kaynaklarına ilişkin suiistimaller Sayıştay raporları, Bakanlık kaynakları ve Kamu İhale Kurumu verileriyle belgelendi.

 

YANDAŞA, ADRESE TESLİM İHALELER

AKP iktidara geldiği günden bu yana yandaşlara kaynak aktarmanın aracı haline gelen İhale Kanunu’nda yüzlerce değişiklik yaptı. Yaklaşık 50 kanun ve kanun hükmünde kararname ile Kamu İhale Kanunu değiştirilmesi adeta yandaşlara sipariş olarak gerçekleşti. Öyle ki 26. Yasama Döneminin sonuna kadar devam etti bu düzenlemeler. Son olarak geçtiğimiz Mayıs ayında ihale kanununun 21. Maddesinin (b) bendine “Yapım tekniği açısından özellik arz eden, …ivedilikle yapılması gerekliliği idarece belirlenen hallerde” ibareleri eklendi.

SAYIŞTAY BELGELEDİ

Yapılan bu değişiklikle zaten sürekli suiistimal edilen bu kanun maddesi iyice yoruma açık hale getirildi. Değişikliklerle pazarlıksız, istediğine ihale verilmesine imkân tanınırken kamudaki ihale yolsuzluklarının önü daha da açılmış oldu. Özellikle iktidar mensubu belediyelerde ve kamu kuruluşlarındaki yolsuzlukların belgelendiği son Sayıştay raporları bu durumu doğrular nitelikte.

İSTİSNALAR SIRADANLAŞTI

İhale Kanunun en fazla değişikliğe uğrayan maddesi “İstisnaları” düzenleyen maddesi oldu. AKP iktidara geldikten sonra yasama sürecinde istisnai olan torba yasa uygulamasının sıradan hale gelmesi gibi, 21/b ihale usulünün de istisna iken sıradan hale geldiği görülmektedir. İstisna olan ihale usulleri pek çok büyük projede kullanılarak sıradanlaştı.

Kamu ihalelerinin istenilen kişiye verilmesine olanak sağlayan “Pazarlık usulü” maddesi sekiz kez değişikliğe uğradı. Bahse konu olan bu 21’inci maddenin özellikle “b” fıkrasında tanımlanan “doğal afet ve salgın hastalık” gibi acil durum gerekçeleri çoğu zaman olmamasına rağmen en sık başvurulan madde haline geldi.

14 YILDA 28 KATINA ÇIKTI

2004 yılında tüm ihaleler içindeki payı yüzde 12, büyüklüğü de 1.6 milyar olan pazarlık usulü ile yapılan ihalelerin büyüklüğü 2017’de 45 milyarı aştı. Bu rakam tüm ihalelerin yüzde 30’una yaklaşan bir orana denk geliyor. Böylece AKP iktidarı boyunca pazarlık usulü ihalelerin miktarı 28 kattan fazla artmış oldu.

PAZARLIK USULÜ İHALELERİN %81’i, 21-B İLE YAPILDI

2017 yılında açık ihale, belirli istekliler arasında ve pazarlık usulü olmak üzere toplam 89 bin 315 adet kamu alımı gerçekleşti. Bu ihaleler için toplam 210 milyar 299 milyon 780 bin TL harcandı. Bu ihaleler içinde 45 milyardan fazla bir rakam pazarlık usulü ihalelere ayrıldı. Kamu ihale bedeli içindeki payı yüzde 21,56 olan pazarlık usulü işlemlerin yüzde 81’i ise 21/b usulü ihalelerden oluşuyor. Sadece özel koşulların gerekli olduğu 21-b usulü ihaleler için 2017 yılında yapılan harcama 37 milyarı buldu.

 

2017 yılı Kamu Alımı (Adet) Oran Kamu alımı (Bin TL) Oran
Açık İhale 63473 71,07 141.541.212 ₺ 67,3
Belli istekliler arasında ihale 367 0,41 23.414.603 ₺ 11,13
Pazarlık usulü 25475 28,52 45.343.965 ₺ 21,56
TOPLAM 89315 100 210.299.780 ₺ (milyar) 100

Kaynak: Kamu İhale Kurumu Kamu Alımları İzleme Raporu, 2017

 

TARIMSAL DESTEĞİN ÜÇ KATI YANDAŞLARA AKTI

2017 yılı bütçesinde 2 milyonu aşkın çiftçi için ödenen tarımsal destek 12 milyar 742 milyon iken iktidar partisi, çeşitli teşkilat ve kişileri ile ilişkili yandaş şirketlere 21/b ihaleleri karşılığında 37 milyar ödendi.

ÜÇ BÜYÜK İLİN BÜTÇESİNDEN BÜYÜK

Ankara, İzmir, Bursa, Antalya ve Kocaeli’nin 2017 yılı giderlerinin toplamı yandaş şirketlere aktarıldı. 21/b ihalelerine harcanan miktar İstanbul’un 2017 bütçesinin yüzde 95’ine, Ankara bütçesinin 2,7 katına, İzmir’in bütçesinin 3,9 katına, Bursa’nın 6,5 katına denk geliyor.

  İhale Türü İhale sayısı Oran Kamu alımı (BinTL) oran
21/b Mal alımı 1209 4,75 1.127.815 ₺ 2,49
Yapım işi 1659 6,51 30.968.071 ₺ 68,3
Hizmet alımı 3936 15,45 4.854.740 ₺ 10,71
TOPLAM 6804 26,71 36.950.626 ₺ 81,5

Kaynak: Kamu İhale Kurumu Kamu Alımları İzleme Raporu, 2017

 

2018 YILINDA DA TABLO DEĞİŞMEDİ

2018 yılında açık ihale, belirli istekliler arasında ve pazarlık usulü olmak üzere toplam 38 bin 966 adet kamu alımı gerçekleşti. Bu ihaleler için toplam 98 milyar 867 milyon 840 bin TL harcandı.

2018 yılının merkezi yönetim bütçesinin harcama büyüklüğü 762 milyar 753 milyon 272 bin TL ilk 6 aylık harcamalarının yüzde 5’ini pazarlık usulü verilen ihalelerin, yüzde 4’ünü ise 21-b ihalelerinin oluşturduğu görülüyor.

Kamu ihale bedeli içindeki payı yüzde 19,04 olan pazarlık usulü işlemlerin yüzde 77’si ise 21-b maddesine göre yapıldı.

Sadece 1 Temmuz -21 Aralık 2018 tarihleri arasında toplam 2966 kalem 21/b ihalesi yapılmış görünüyor. Özel koşulların gerekli olduğu 21/b usulü ihaleler için 2018’in ilk yarısında yapılan harcama ise 14 milyar TL’yi aştı.

BALIK BAŞTAN KOKMUŞ

Adalet dağıtması beklenen Adalet Bakanlığı’nda da ihale kıyakları dikkat çekiyor.  Bakanlık bütçesinin yarıya yakını 21/b maddesi ile verilen ihalelere gitti. 2017’deki ihalelerin toplam sözleşme bedeli 5 milyar 479 milyon 149 bin 141 TL’ye ulaştı. Bu miktar 13 milyar 171 milyon TL’lik Bakanlık bütçesinin yüzde 42’sine denk geliyor. Oysa verilen ihalelerde 21/b’nin gerektirdiği “hastalık, salgın, doğal afet, savaş” gibi durumların olmadığı çok açık! Adalet dağıtacak kurumda bile denetimsizlik ve yasal boşlukların yandaş firmalara kaynak aktarmanın aracı haline getirilmesi, balığın baştan kokar sözünü doğrular nitelikte.

 

2017 yılı İhale Bedeli
Yapım işi 5.457.830.359 ₺
Hizmet Alımı 12.873.547 ₺
Mal Alımı 8.445.235 ₺
Toplam 5.479.149.141 ₺
Adalet Bakanlığı bütçesi 13.171.960.256 ₺
Oran 42

 

HOBİ BAHÇESİ DE YARGITAY BİNASI DA 21/B İLE İHALE EDİLMİŞ

2018 yılında da Adalet Bakanlığı tarafından 21/b ile ihale edilen mal, hizmet ve yapım işlerinin devam ettiği görülüyor. Özellikle bazı ihaleler, ilgili yasa maddesinin nasıl keyfi bir şekilde yorumlanıp kamunun zarara uğratıldığını açıkça ortaya koyuyor. İhale kalemleri arasında Bakırköy Adliyesi’ne Atatürk büstü, hobi bahçesi ve bank yapılması gibi işler de bulunuyor (2018/501861 no’lu ihale), Yargıtay Başkanlığı Hizmet Binası yapım işi de (2017/655251 no’lu ihale).

Kanuni koşulları oluşmadığı halde 21-b ile gerçekleştirilen Adalet Bakanlığı ihale örnekleri:

2017/633970 nolu Tavuk Eti Alımı

2017/622966 nolu Tente Alımı

2018/417225 nolu 12 Kalem Kahvaltılık Gıda Alımı

2018/255812 nolu Meyve ve Sebze Alımı

2018/172835 nolu Temizlik Malzemesi Alımı

2018/567755 nolu Motorin Alımı

 

 

HER 100 TL’NİN 28 TL’Sİ YANDAŞLARA

 

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nda da ihaleler ile ilgili tablo aynı. 2017 yılında başlangıç ödeneği 1.853.914.000 ₺ olmasına rağmen verilen ödeneğin 3 katı büyüklüğünde harcama yapan Bakanlığın yaptığı her 100 TL harcamanın 28 TL’si yandaş müteahhitlere ihale rantı olarak aktarıldı. 21/b maddesi ile verilen ihaleler arasında 2017/406919 no’lu “II Osmanlı Coğrafyası Uluslararası Arşiv Kongresi: Tarihin Yeniden Yazımında Arşivlerimiz” etkinliği işi de bulunuyor; 2017/26487 no’lu “Malzeme Dahil Yemek Hazırlama ve Sunum İşi” de bulunuyor.

2017 yılı İhale Bedeli
Yapım İşi ₺1.516.376.136
Hizmet alımı ₺27.831.522
TOPLAM ₺1.544.207.658
Çevre ve Şehircilik Bk Bütçesi ₺5.474.229.257
Oran 28

 

2018 yılında Bakanlığın başlangıç bütçesini ne kadar aşacağını bilemiyoruz; ancak başlangıç ödeneğinin yüzde şimdiden 15’ini 21/b ihalelerine ödediğini biliyoruz.

2018 yılı İhale Bedeli
Yapım İşi 265.126.879 ₺
Hizmet Alımı 15.237.433 ₺
Toplam 280.364.312 ₺
Çevre ve Şehircilik Bk bütçesi 1.922.753.000 ₺
Oran 15

 

 

 

 

 

BAŞKAN Recep Tayyip Erdoğan a sinsi en büyük siyasi düşmanı kimdir
Selim Temurci kimdir ak parti il başkanlığında İstanbul u kaybeden insandır ve bunu neden yaptı parti içinde bir başka kulvarda...
 Trump, ABD’nin Kürtlere taahhütte bulunmadığını belirtti
ABD Başkanı Donald Trump, Suriye’deki ateşkesin devam ettiğini ancak bazı ufak çatışmalar yaşandığını belirtti. Trump ayrıca “Kürtlere, sizi 400 yıl...
İstanbul sanayicisinden acı itiraf
İstanbul Sanayi Odası (İSO) Başkanı Erdal Bahçıvan, depreme hiç kimsenin hazır olmadığını, sanayinin de bunlardan bir tanesi olduğunu belirtti… İstanbul...
Melih Gökçek’ten alınan lüks cipler satılıyor
Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş, eski Başkan Melih Gökçek’in belediye bütçesinden satın alıp kullandığı arazi tipi 4 adet lüks...
Madenler, koylar, fabrikalar derken Haydarpaşa da tanıdığa gitti!
Hüseyin Avni Önder, genç yaşına Okçular Vakfı Genel Müdürlüğü, AKP İstanbul Gençlik Kolları Başkan Yardımcılığı ve neredeyse tüm kamu kurumlarına...
250 bin liralık maaşlı başkan olur mu!
Mehmet Öztürk isimli vatandaş, sosyal medyada Hilmi Güler’in aldığı maaşların dökümünü şöyle paylaştı: Ordu Belediyesi’ndeki işçi kıyımına tepki gösteren Mehmet...
 Erdoğan’dan herakât ile ilgili sert uyarı!
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “Türk milleti bugün de istiklali ve istikbali için gerekirse tüm dünyayı karşısına alabileceğini tüm dünyaya ispatlamıştır....
İşte teröristlerin kirli yüzü! MSB o görüntüleri paylaştı…
Milli Savunma Bakanlığı, terör örgütü PKK/YPG’nin yakarak zarar verdiği Tel Abyad Hastanesi’nden görüntüleri resmi Twitter hesabından paylaşarak teröristlerin kirli yüzünü...
Bu işte bir terslik var İstanbul u kim yönetiyor.
İstanbul un en tehlikeli insanları Bir taraftan anneler çocukları için eylem yapıyor bir taraftan İstanbul u yağmalıyorlar. Kim bunlar. Siyasi...
İBB, Haydarpaşa ve Sirkeci Gar ihalesinde elendi
Yağmacılar Barış Pınarı Harekâtını fırsat bilip Ankara karışıklığından faydalanıp Sessiz sedasız Haydarpaşa ve Sirkeci Gar ihalesini yaptı. İBB Başkanı Ekrem...
Erdoğan’dan Trump’ın mektubuna dair son dakika açıklaması: Vakti geldiğinde gereken yapılacak
Cumhurbaşkanı Erdoğan, ABD Başkanı Trump’ın kendisine yazdığı mektupla ilgili olarak açıklamalarda bulundu. Mektubun siyasi nezaketle bağdaşmadığını söyleyen Erdoğan, ‘Bu doğru...
ACI HABER :
Van’da askeri araca teröristler sınırdan ateş açtı: 1 şehit, 2 yaralı VAN’ın Çaldıran İlçesi’nde Uzunyol Hudut Karakolu ile Soğuksu Karakolu...
Kıyı Emniyeti’nde neler oluyor? Hızırreis Deniz görevden alındı
Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararına göre; Kıyı Emniyeti Genel Müdürü ve Yönetim Kurulu Başkanı Hızırreis Deniz görevden alındı. Deniz’in yerine...
Kahveci’den Halkbank’a: Üniversiteye banka kredisi yolu ile el koymaya gitmenin anlamı nedir?
“Toplum olarak Halkbank’a ceza kesilmesine karşı millî duruş sergilerken meğerse Şehir Üniversitesi’nin peşine düşmüş” Karar gazetesi yazarı İbrahim Kahveci, Halkbank’ın Bilim...
Ankara’da ihale çetesi çökertildi: 72 gözaltı
Ankara’da mezat salonlarındaki ihalelere başkalarının girmesini engelleyerek haksız kazanç elde ettikleri belirlenen 72 kişi gözaltına alındı. Mezat salonlarında yapılan ihalelere,...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ